Friday, October 18, 2019

प्रॉजेक्ट आयडेंटीटी...



रात्रीचा एक वाजत आला होता पण यंत्राचा घों-घों आवाज काही थांबत नव्हता. प्रयोगशाळेच्या बंद असलेल्या दारं-खिडक्यांमधून हिरव्या रंगाच्या लकेरी तेवढ्या दिसत होत्या. अचानक, विज चमकावी तितका मोठा प्रकाश प्रयोगशाळेभर पसरला आणि क्षणार्धात सर्व शांत झालं. सगळीकडे अंधार आणि नीरव शांतता पसरली. "धाड..." या आवाजासरशी प्रयोगशाळेचं दार उघडलं गेलं. "घोंऽऽऽऽ.... घोंऽऽऽऽ..." अशा आवाजापाठोपाठ धडपडत ठेचकाळत डॉ. विद्यानंद बाहेर आले आणि एका दिशेला धावू लागले. अतीव वेदनेमुळे पाय त्यांच्या शरीराला आणि शरीर त्यांच्या मनाला साथ देइनासे झाले आणि डॉ. विद्यानंद कोसळले. काही क्षणातच असमंत भेदणारा, "घोंऽऽऽ... घोंऽऽऽ..." असा आवाज जमिनीपासून वरवर जात जंगलाच्या दिशेने गेला...

दुतर्फा झाडी असलेल्या नागमोडी रस्त्यावरून पोलीस जीप चालली होती. इंस्पेक्टर आनंद गाडी चालवत होता आणि सोबत सब इंस्पेक्टर सचिनशी बोलत होता, "कधी हे जंगल संपणार देवजाणे..." त्याला तोडत सचिन म्हणाला, "आनंद सर, आपलं कामच तसं आहे त्याला आपण तरी काय करणार... सुहास माझा कॉलेजपासूनचा मित्र आहे, म्हणून ही केस माझ्यासाठी खूपच महत्वाची आहे. गेले चार दिवस तो घरी परतला नाही म्हणून काकूंनी मला बोलवून घेतलं. बरं झालं तुम्ही सोबत यायला तयार झालात..." सचिनला एका हाताने टाळी देत आनंद म्हणाला, "एनी टाईम ब्रो... बरं, आधी आपल्याला डॉ. विद्यानंदांची लॅब गाठायला हवी. सुहासच्या आईच्या सांगण्याप्रमाणे सुहास तिथेच गेला होता..." दोघं बोलतच होते की, "घोंऽऽऽऽ... घोंऽऽऽऽ..." असा आवाज येऊ लागला. दोघांनीही कान टवकारले. जीपचा वेग कमी झाला आणि अचानक जीपला कसलीतरी धडक बसली...

जीपचा कंट्रोल सुटत होता. आनंदने शिताफीने जीप झाडीकडे वळवली आणि कर्कचून ब्रेक मारला. कर्कश आवाज करत रस्त्याच्या कडेला असलेल्या मोठ्या झाडापासून इंचभर आधी जीप थांबली. काही क्षण गेले. दोघांनी एकमेकांकडे पाहिलंच होतं की शांतता भेदणारा, "घोंऽऽऽऽ... घोंऽऽऽऽ..." हा आवाज येऊ लागला. दोघं खाली उतरून सभोवार पाहू लागले. आनंद म्हणाला, "कसला आवाज हा... रातकिडा तर नसेल..." सचिन त्याला तोडत म्हणाला, "रातकिड्याचा इतका मोठा आवाज... आणि जीपला कोणी धडक दिली असावी..." जीपला वर धडक बसली असल्याने दोघांनी टपावर पाहिलं तर टपाला पडलेला पोचा त्यांना दिसला. दोघंही आश्चर्याने एकमेकांकडे पाहत होते की पुन्हा, "घोंऽऽऽऽ... घोंऽऽऽऽ..." या आवाजाने त्यांचं लक्ष विचलीत झालं. रस्त्याच्या डावीकडच्या जंगलातून हा आवाज येत होता. दोघांनी आपापल्या बंदुका काढल्या आणि आवाजाच्या दिशेने जाऊ लागले. एका फांदीला एक बोर्ड टांगला होता ज्यावर लिहिलं होतं, "डि.व्हीज लॅब..."

बोर्डाकडे पाहत सचिन म्हणाला, "डि.व्ही... डॉ. विद्यानंद... सर कदाचित इथून सुहासचा माग लागू शकेल..." सचिनकडून जंगलाकडे नजर वळवत आनंद म्हणाला, "यू आर राईट सचिन... लेट्स गो..." अंधार, किर्र झाडी आणि नुकताच आलेला आवाज यामुळे सचिन व आनंद टॉर्च आणि पिस्तूल सरसावत, सांभाळून पुढे जाऊ लागले. थोड्याच वेळात काळी पडलेली, दारं-खिडक्या बंद असलेली दोन मजली जुनाट इमारत त्यांना दिसली. दार सताड उघडं होतं आणि आतून अंधूक प्रकाश येत होता. दोघं आत शिरले. आत बरीच बाकडी दिसत होती आणि समोर अजून एक दार होतं. सचिन व आनंद सावकाशपणे आत गेले. तिथे एका बाजूला वॉशरूम होतं तर दुसरीकडे एक खाली जाणारा जिना होता. जिन्यावरून खाली उतरत दोघं मुख्य लॅबमध्ये पोहोचले. दाराशेजारीच एक माणूस उताणा पडला होता. सचिनने खाली वाकून त्याला सरळ केला आणि तो अवाक झाला...

पडलेला इसम सुहास होता. त्याच्या पोटावर मोठी जखम होती आणि त्यातून घळाघळा रक्त वाहत होतं. "सुहास... अरे बोल माझ्याशी... काय झालं तुला... सुहास..." सुहासला हलवत सचिन म्हणाला. सुहासने डोळे किलकिले केले. सचिनकडे पाहत, "स...चिन... डॉ.... प्रयोग... आऽऽऽह..." इतकं कसंबसं बोलून त्याने प्राण सोडले. सचिनने सुहासचा देह खाली ठेवला व दुःखद चेहऱ्याने आनंदकडे पाहिलं. आनंदने त्याला धीर दिला व सीनियर इंस्पेक्टर प्रधानांना फोन लावत म्हणाला, "सर, आनंद बोलतोय. सचिनच्या मित्राला, सुहासला शोधण्यासाठी आम्ही आलो आहोत. सर, द न्यूज इज, सुहास इज डेड. आम्ही जिथे आहोत ती जंगलात असलेली प्रयोगशाळा वाटते आहे. कदाचित डॉ. विद्यानंदांची असावी. इट डज नॉट सीन टू बी नॉर्मल सर... तुम्ही लवकर या... मी तुम्हाला कोऑर्डिनेट्स पाठवतो..." फोन बंद झाला. सचिनला हलवत आनंद म्हणाला, "सचिन, तुझं दुःख समजतंय मला, पण आपल्याला आपलं काम करायलाच हवं. मी सरांना कळवलं आहे. ते येईपर्यंत आपण तपास सुरू करू. तू डाव्या बाजूला जा, मी उजवी बाजू चेक करतो..."

दोघंही त्या खोलीत शोधू लागले. सचिन म्हणाला, "आनंद सर, आपण इथे येऊन आता दहा मिनिटं झाली आहेत, पण डॉ. विद्यानंद कुठे दिसले नाहीत..." सचिनकडे पाहत आनंद म्हणाला, "यू र राईट सचिन. हे माझ्या लक्षातच आलं नाही. हिज लाईफ मे ऑलसो बी इन डेंजर... आपण त्यांना शोधायला हवं... पण, जरा जपून. कुठल्याही मशीनला किंवा वस्तूला पटकन हात लाऊ नकोस..." सचिनने मानेनेच होकार दिला. तळघरातल्या त्या लॅबमध्ये मिणमिणत्या बल्ब्सखेरीज दुसरा प्रकाशच नव्हता आणि दाराशिवाय त्या खोलीतून बाहेर पडण्याचा दुसरा मार्गही नव्हता. आनंद व सचिनने एकमेकांकडे पाहिलं. आनंद म्हणाला, "डॉ. विद्यानंद कुठेच दिसत नाहीत, आणि इथे लपायला दुसरी जागाही नाही... त्यांनीच तर सुहासला..." सचिनच्या चेहऱ्यावर रागाचे भाव दिसू लागले. तो म्हणाला, "आय थिंक द सेम वे... ही मे बी द कल्प्रिट..." आनंद आणि सचिन बारकाईने तिथल्या सर्व गोष्टींचं निरिक्षण करत होते. प्रयोगांच्या मशीन्सशिवाय तिथे एका मोठं छिद्र पडलेलं काचेचं कपाट आणि एक लोखंडी कपाट होतं...

लोखंडी कपाटाच्या दाराला रक्त लागलं होतं. सुहासच्या पोटाला जखम कदाचित याचमुळे झाली असावी असं दोघांनाही वाटलं. दोघांनीही कपाट उघडलं. आत बऱ्याच काचेच्या बाटल्या, काचेचे डबे ठेवले होते. त्यात कोळी, माशा, डास असे कीटक वर-खाली वावरत होते. त्या कीटकांचा आकार बऱ्यापैकी मोठा होता. तो आकार पाहून आनंद आणि सचिनचे डोळे विस्फारले. कपाटाशेजारी असलेल्या टेबलवर एक तुटलेली रिकामी बाटली पडली होती. तपासणी करण्यात बराच वेळ गेला. दोघं पुन्हा सुहासच्या प्रेताजवळ आले. ते बाहेर पडणार इतक्यात, "घोंऽऽऽऽ... घोंऽऽऽऽ..." आवाज ऐकून दोघांनीही पिस्तुली सरसावल्या. तेवढ्यात कपाटात ठेवलेल्या बाटल्या हलू लागल्या. दोघांनी पाहिलं तर त्यातले कीटक अजून जोरात वर-खाली करत आहेत जणू काही ते बाहेर पडण्याचा प्रयत्न करत असावेत. "घोंऽऽऽऽ... घोंऽऽऽऽ..." कमी झाली आणि गाडीच्या हॉर्नचा आवाज आला. सिनियर इन्स्पेक्टर प्रधान आणि डॉ. गोखले तिथे येऊन पोहोचले होते. दोघांनी पिस्तुली आत ठेवल्या आणि आनंदने प्रधान साहेबांना आत येण्याचा मार्ग सांगितला...

प्रधान आणि गोखले आत आले तेव्हा आनंद आणि सचिन दाराजवळच सुहासच्या प्रेताशेजारी उभे होते. आनंद म्हणाला, “सर, ही डॉ. विद्यानंदांची लॅब आहे. हा सुहास. सचिनचा मित्र. याच्याच शोधात आम्ही इथवर आलो. इथे येताना काही विचित्र गोष्टी आम्हाला जाणवल्या. म्हणजे नॉर्मल पातळीपेक्षा बराच मोठा असा घोंघावण्याचा आवाज, गाडीला धडक बसल्याने पडलेला पोचा आणि या लॅबमध्ये असलेली ही यंत्र व कीटकांनी भरलेल्या या बाटल्या. ही जमिनीवर पडलेली बाटली रिकामी आहे. कदाचित यातल्या किड्याचा वापर झाला असावा किंवा तो किडा निसटला असावा. डॉ. विद्यानंद इथे नाही सर. आमचा संशय आहे की कदाचित त्यांनीच सुहासला मारलं असावं...” राग अनावर होऊन सचिन म्हणाला, “आणि तसं असेल तर त्या विद्यानंदला मी सोडणार नाही. ब्लडी किलर...” दोन्ही हातांनी सचिनचे खांदे पकडत प्रधान म्हणाले, “कंट्रोल युअरसेल्फ सचिन. यू आर अ पुलीस ऑफीसर, नॉट अ सिव्हीलीयन...” सचिनला शांत करत सगळ्या गोष्टी नीट न्याहाळल्यावर प्रधान म्हणाले, “हम्म्म... इथे मृत्यू झालाय खरा, पण हा खून आहे की अपघात... इथे अजून काहीतरी नक्कीच घडलं आहे. आनंद, सचिन, आपण तिघं बाहेर जाऊन डॉ. विद्यानंदांना शोधू. डॉक, तुम्ही इथे थांबून काही समजतंय का बघा. लेट्स गो...”

सकाळचे आठ वाजले होते. जंगलापासून काही अंतरावर असलेल्या आणि शहरापासून जरा बाहेर असलेल्या एका बंगल्यात आशाताईंची नेहमीची धांदल सुरू होती. “प्रणव, अरे जाळं घेऊन काय करतो आहेस बागेत... शाळेत नाही का जायचं... लवकर आवर बघू... बस येईल आता... हे दोघे बाप-लेक एकाच माळेचे मणी... लेक हौस म्हणून किडे पकडतो तर हे त्यावर वेगवेगळे प्रयोग करत बसतात. माझी मात्र मधल्या मध्ये... अरे प्रणव चल की आता...” आशाताईंच्या बडबडीकडे प्रणवचं लक्षच नव्हतं. आपलं जाळं सरसावत तो बागेत काहीतरी पकडण्याचा प्रयत्न करत होता. त्याने जाळ्यात काहीतरी पकडलं आणि लगेच ते काडेपेटीत भरून ठेवलं. चढलेल्या आवाजातली आईची हाक ऐकताच जाळं तिथेच टाकून प्रणव आत पळाला. “आई आई, आज मी काय पकडलं आहे बघ...” आवरता आवरता प्रणव म्हणाला, पण आशाताई ऐकून घेण्याच्या मन:स्थितीत नव्हत्या. त्याच्या शर्टाची बटणं लावत म्हणाल्या, “आत्ता नाही प्रणव नंतर. तू आणि तुझे बाबा दोघंही सारखेच. बघ बस आलीच तुझी. चल लवकर आता...” गेटवर बसचा हॉर्न ऐकू आला तशा आशाताई प्रणवला खेचतच बसकडे नेऊ लागल्या. जाता जाता प्रणवने ती काडेपेटी दाराशेजारीच टेबलवर ठेवली. प्रणवला टाटा करून आत येताना आशाताई मनात म्हणत होत्या, “हे कुठे राहिले देव जाणे. आज तीन दिवस झालेत घरी आले नाहीत... त्यांना फोनच करते आता...” आशाताईंनी नंबर फिरवले पण एकही लागला नाही. फोन आपटत बोलत्या झाल्या, “कुठे राहिलेत कोण जाणे... निदान एक फोन तरी करायचा माणसाने... इथे माझ्या जिवाला घोर...” त्या मागे वळणार इतक्यात त्यांना ती काडेपेटी दिसली...

ती वर-खाली हलत होती. आशाताई विचार करू लागल्या, “इतक्या जोरात ही काडेपेटी हलते आहे म्हणजे यावेळी प्रणवने एखादा मोठा किडा पकडला की काय... प्रणव शाळेतून यायच्या आधीच याला सोडलेलं बरं. एका किड्याचा उच्छाद तरी कमी होईल...” विचार करत असतानाच त्यांनी ती हलणारी काडेपेटी उचलून उघडली आणि त्यांचे डोळे विस्फारले. काडेपेटी त्यांच्या हातून खाली पडली. त्यांना ओरडायचं होतं पण भितीने त्यांचा श्वासच अडकला होता. त्या मागे-मागे सरकत टेबलाजवळ आल्या आणि त्यांना भोवळ आली. टेबलाजवळच त्या बेशुद्ध पडल्या. काही क्षणात त्या शुद्धीवर आल्या. त्यांनी सभोवार पाहिलं आणि म्हणाल्या, “काय होतं ते... बहुतेक मला भास झाला असावा. नाहीतर असं कसं होईल...” बोलता बोलता त्या उठू लागल्या तर त्यांचा हात बाजूलाच पडलेल्या त्या काडेपेटीवर गेला. काडेपेटी उचलत त्या म्हणाल्या, “म्हणजे... तो भास नव्हता तर... मी खरंच ते पाहिलं का...” “हे खरं आहे आशा... तुला भास नाही झाला...” कानाशी येणारा हा एकदम बारीक आवाज ऐकून आशाताईंनी बाजूला पाहिलं तर एक मोठा डास त्यांच्या दृष्टीस पडला. त्याचं अर्ध शरीर डासाचं होतं आणि अर्ध माणसाचं. ते पाहून आशाताई पुन्हा घाबरल्या पण यावेळी हातांनी, दिसेल त्या वस्तूंनी त्या डासाला मारण्याचा त्या प्रयत्न करू लागल्या. हल्ल्यांपासून बचाव करत तो डास कसाबसा उडत होता. जमिनीवर प्रणवचा खेळण्यातला लाऊड स्पीकर पडला होता. तो डास तिथे गेला आणि बोलता झाला, “आशा ऐक माझं... मी विद्यानंद आहे... नीट बघ माझ्याकडे...”

आशाताईंच्या कानी आवाज पडताच त्यांनी त्यांचे हात आवरते घेतले. कपाटातून भिंग काढत त्या जमिनीवर बसून भिंगातून डासाला पाहू लागल्या. नीट पाहिल्यावर त्यांना समजलं की त्या डासाचं अर्ध शरीर म्हणजे डॉ. विद्यानंद आहेत. त्या लगेच म्हणाल्या, “अहो तुम्ही... आणि हे काय होऊन बसलं तुम्हाला... तुम्ही असेच राहिलात तर कसं होणार आपलं... आणि प्रणव... प्रणवने तुम्हाला असं पाहिलं तर... काय करायचं हो आता...” त्यांना धीर देत डॉ. विद्यानंद म्हणाले, “शांत हो आशा. माझा प्रयोग फासल्याने हे असं झालं. पण माझा संपूर्ण मेंदू माझ्याकडे आहे. त्याच्याच शक्तीने मी हे पंख वापरून इथवर आलो आहे. पण डासांचे हे पाय आणि हे पंख हलवण्यासाठी मेंदूची खूप शक्ती खर्च होत आहे माझी. मला बोलतानाही त्रास होत आहे. आता तू एक काम कर, आज आपल्या नोकरांना सुट्टी दे. त्यांनी मला पाहून बाहेर सांगितलं तर शहरात गोंधळ माजेल आणि माझ्यासह कदाचित तुमचेही जीव धोक्यात येतील. तेव्हा नोकरांना सुट्टी दे आणि ताबडतोब पोलिसांना बोलावून घे. कारण तुझ्या एकटीने या पुढची कामं नाही होणार... पोलीस आले की माझ्यासोबत घडलेली हकीगत मी सर्वांना सांगेन... आणि पोलीसांना सांग, डॉ. विद्यानंदांनी बोलावलं आहे...” आशाताईंनी ताबडतोब पोलिसांना फोन लावला...

तिथे पोलीस चौकीत उमा तिच्या खुर्चीवर विचार करत बसली होती, “आनंद सर आणि सचिन काल संध्याकाळी जे गेले ते परतलेच नाहीत. आनंद सरांचा कॉल आला आणि प्रधान सर व डॉक्टरपण त्यांच्या मागावर गेले. मला का नाही नेलं सोबत. मीही काही करू शकले असते की...” फोनच्या रिंगने उमाची विचार मालिका भंगली. फोन घेत ती म्हणाली, “येस... एस.आय. उमा स्पिकिंग... कोण... हं, बोला... काय... आम्ही येतो लगेच...” फोन ठेवला आणि उमा म्हणाली, “डॉ. विद्यानंदानी त्यांच्या घरी बोलावलं आहे... काय भानगड असावी... त्यांच्या पत्नीचा आवाज घाबरल्यासारखा वाटत होता... काय प्रकार असेल... सरांना कळवणंच योग्य ठरेल...” विचार मनाशी पक्का करून तिने प्रधान साहेबांना फोन लावला, “सर आत्ता डॉ. विद्यानंदांच्या घरून फोन होता. हो डॉ. विद्यानंद... त्यांनी आपल्याला घरी बोलावलं आहे. नाही ते स्वत: बोलले नाहीत. त्यांच्या पत्नी होत्या फोनवर. सर आय थिंक प्रॉब्लेम इज सीरियस... ओके सर. मी निघते लगेच. आपण डॉ. विद्यानंदांच्या घरी भेटू...” फोन बंद झाला. तयारी करून उमा जीप घेऊन डॉ. विद्यानंदांकडे निघाली. चौकीपासून बरंच लांब त्या जंगलात...

प्रधान, आनंद आणि सचिन पिस्तुलं सरसावून वेगवेगळ्या दिशेला फिरत होते. झाडा-झुडुपातून वाट काढत असताना सचिन विचार करत होता, “जर या विद्यानंदने खरंच सुहासला मारलं असेल ना, तर ही विल पे फॉर इट...” दुसरीकडे आनंद म्हणत होता, “पूर्ण रात्र गेली आणि अजून डॉ. विद्यानंदाचाच काय, त्या आवाजाचाही पत्ता लागलेला नाही. जर डॉ. विद्यानंद सापडलेच तर त्यांना सचिनपासून लांब ठेवायला हवं. ही में लूज कंट्रोल...” तिथून जवळच प्रधानही फिरत असताना विचार करत होते, “काय प्रकार असावा हा... डॉ. विद्यानंद बेपत्ता आहेत. त्याच्या सहकाऱ्याचा त्यांच्याच लॅबमध्ये खून झाला आहे आणि आनंद व सचिनने ऐकलेला तो आवाज... काय गूढ असावं...” बोलत असतानाच वॉकीटॉकी बीब देऊ लागला. डॉ. गोखलेंनी तिघांनाही लॅबमध्ये परत बोलावलं होतं. तिघंही लॅबमध्ये परतल्यावर डॉ. गोखले म्हणाले, “प्रधान साहेब, या रिकाम्या बाटलीची चाचणी केली मी. यात एक डास होता. आकाराने मोठा असा हा डास या बाटलीतून कसा निसटला किंवा त्याचं काय झालं ते नाही सांगता येणार. आणि ही यंत्रणा...” डॉ. बोलत असतानाच प्रधानांचा फोन वाजला, “बोल उमा... काय... आर यू शुअर... ते स्वत: बोलत होते का... ओके, तू तिथे पोहोच आम्हीही येतोच...” फोन बंद झाला. सर्वांकडे वळत प्रधान म्हणाले, “डॉ. विद्यानंदांच्या घरून फोन होता. त्यांनी आपल्याला त्यांच्या घरी बोलावलं आहे. डॉक. तुम्ही इथेच थांबा. काही लागलं तर आम्हाला कळवा. आनंद, सचिन, लेट्स गो...”

थोड्याच वेळात सीनियर इंस्पेक्टर प्रधानांची जीप डॉ. विद्यानंदांच्या बंगल्याच्या गेटजवळ आली. प्रधान, आनंद व सचिन उतरतच होते की समोरून उमा येताना त्यांना दिसली. सर्व जमल्यावर प्रधान म्हणाले, "बी केयरफूल एव्हरीवन. कीप युअर गन्स रेडी..." सर्वजण दारापर्यंत पोहोचले. प्रधानांनी बेल वाजवली. एका महिलेने दार किलकिलं केलं. आपलं आयडी कार्ड दाखवत प्रधान म्हणाले, "मी सीनियर इंस्पेक्टर प्रधान आणि ही माझी टीम. आम्हाला फोन..." ते पुढे बोलणार इतक्यात त्या महिलेने दार उघडून सर्वांना आत घेतलं. "या प्रधान साहेब. तुमचीच वाट पाहत होतो. मला खात्री आहे तुम्ही मला यातून सोडवाल..." आत येत असताना अचानक हा आवाज आल्याने आणि समोर कोणी न दिसल्याने सर्वजण गोंधळले. इकडे-तिकडे पाहत असतानाच त्या महिलेने एका दिशेला बोट दाखवलं. सर्वांनी त्या दिशेला पाहिलं तर एका लाऊड स्पीकर जवळ एक किडा त्यांना दिसला. त्या महिलेने एक मॅग्निफाईंग ग्लास प्रधानांच्या हातात दिला. त्याच्या सहाय्याने प्रधानांनी पाहिलं आणि ते अवाक झाले...

त्यांनी इतरांना पहायला दिलं. सर्वांनाच धक्का बसला होता. लाऊड स्पीकरजवळचा तो किडा म्हणजे एक मोठा डास होता ज्याचा अर्धा भाग माणसाचा आणि अर्धा डासाचा. माणसाच्या अर्ध्या भागाचा चेहरा डॉ. विद्यानंदांसारखा दिसत होता. सर्वजण एकमेकांकडे पाहत असताना डॉ. विद्यानंद बोलते झाले, "बरं झालं सर तुम्ही आलात. मी तुम्हाला सर्व सांगतो... काही महिन्यांपूर्वी मनात विचार आला, की शरीरं बदलली की व्यक्तिमत्व बदलतात का... आणि प्रॉजेक्ट आयडेंटिटीचा जन्म झाला. शहरापासून दूर जंगलात असलेल्या प्रयोगशाळेत मी हा प्रॉजेक्ट करायचं ठरवलं. माझ्या अत्यंत विश्वासातल्या सुहासलाच हाताशी धरून मी काम सुरू केलं. या प्रॉजेक्टबद्दल मी माझ्या बायकोलाही काही सांगितलं नव्हतं. रोज सकाळी आम्ही तिथे जात असू आणि रात्री उशीरापर्यंत काम करत असू. कधीकधी तर दुसरा दिवस उजाडत असे आम्हाला निघायला. बरेच फॉर्म्यूले वापरून मी एक केमिकल तयार केलं. ते केमिकल वापरण्यासाठी एक शूटर गनही तयार केली. पहिला प्रयोग मी एका गुलाबाच्या कळीवर आणि एका सफरचंदावर केला...

दोन्ही गोष्टींवर मी गन चालवली आणि काही श्रणात मला समजलं की सफरचंदाची सालं गुलाबाच्या फुलाप्रमाणे उमलत आहेत आणि त्यातून गुलाबाचा सुगंधही येत आहे. दुसरीकडे गुलाबाची कळी एकदम कडक झाली होती. माझं प्रॉजेक्ट यशस्वी झालं होतं. आता वेळ होती सजीव, हलत्या प्राण्यांवर प्रयोग करण्याची. आम्ही दोघांनी ठरवलं, की तिथेच रहायचं आणि प्रॉजेक्ट यशस्वी करूनच बाहेर पडायचं. प्रयोगासाठी मी माझी निवड केली आणि दुसरं व्यक्तिमत्व कोण याचा विचार असताना आमची नजर कपाटाकडे गेली. माझ्या आधीच्या प्रयोगांसाठी आम्ही बरेच किटक जमा केले होते. त्यातल्याच एका माशीची मी निवड केली. माशीचा पिंजरा हातात घेऊन मी स्वतः मोठ्या पिंजऱ्यात बंदिस्त झालो. गन सुरू करणार इतक्यात, "सर... नको सर... हे बघा..." असं ओरडत सुहास माझ्याकडे धावत आला. कपाटाला त्याचा धक्का लागला आणि डासाचा पिंजरा खाली पडून उघडला. गन सुरू झाली आणि त्याच वेळी दार उघडून सुहास आत आला. या गोंधळात माशीचा पिंजरा माझ्या हातातच राहिला. हिरवी किरणं माझ्यावर आदळली आणि एक झटका लागला. पिंजरा हातून सुटला आणि गनवर आपटला. गनची दिशा बदलली आणि त्याच वेळी दुसऱ्या शॉटची किरणं त्यातून सुटली. माझ्या हाताचा धक्का सुहासला बसला आणि काच तोडून तोही कपाटावर आदळून खाली पडला. थरथरत्या हातांनी त्याने सफरचंदाकडे बोट दाखवलं...

मी तिथे पाहिलं तर अर्ध्याच सफरचंदात बदल झाला होता. अर्ध सफरचंद दिसत होतं तर अर्धा गुलाब दिसत होता. गुलाबाच्या बाबतीतही तसंच झालं होतं. मी तिकडे जाणार तोच माझ्या शरीराला अतीव वेदना जाणवू लागल्या. हळू हळू माझे पाय जड होऊन काळे पडू लागले. मदत मिळावी म्हणून मी कसाबसा बाहेर आलो आणि वेदनेमुळे माझी शुद्ध हरपली. काही वेळाने जाग आली तेव्हा मी पाहिलं तर माझं अर्ध शरीर एका डासासारखं दिसत होतं. त्याच वेळी एक सहा फुटी किडा उडताना मी पाहिला. कसाबसा उडणारा तो किडा म्हणजे एक मोठा डास होता आणि त्याचंही अर्ध शरीर बदललं होतं. मला समजलं, की माझा पूर्ण मेंदू या छोट्या शरीरात आला होता तर डासाचा मेंदू त्या मोठ्या शरीरात होता. आधीच डासांमुळे रोगराई पसरते. त्यातून जर डास इतका मोठा असेल तर किती हाहाकार माजेल या विचाराने माझा थरकाप उडाला. माझा मेंदू या शरीरात असल्याने मी स्वत:हून काही करण्यात असमर्थ आहे. मेंदूची शक्ती पणाला लावून मी हे पंख उडवले आणि कसातरी इथवर पोहोचलो आहे पण त्यामुळे माझ्या मेंदूवर प्रचंड ताण पडत आहे. प्रधान साहेब, आता तुम्ही थांबवू शकाल या संकटाला..."

डॉ. विद्यानंद बोलायचे थांबले. प्रधानांनी पाहिलं तर त्यांना धाप लागली होती आणि त्यांच्या नाकातून रक्त येत होतं. प्रधान बोलते झाले, "डॉक्टर, तुमचं म्हणणं बरोबर आहे. एका फसलेल्या प्रयोगामुळे खूप मोठ्या संकटाला जन्म दिला आहे तुम्ही. तुमच्या उंचीचा तो डास ज्यात अर्ध शरीर तुमचं आहे, किती भयानक हानी पोहोचवू शकतो याची कल्पनाही करवत नाही. औषधांचा फवारा जर केला गेला तर डासासोबत तुमच्याही शरीराचं नुकसान होऊ शकतं. याला उपाय एकच आहे, आणि तो म्हणजे तुमची शरीरं पूर्ववत करायची. पण कसं करायतं हे..." प्रधान विचार करतच होते की डॉ. विद्यानंद म्हणाले, "प्रधान साहेब, काहीतरी गडबड होऊ शकते याचा विचार मी आधीच केला होता. प्रयोगाचा परिणाम उलटवण्यासाठी मी दुसऱ्या एका केमिकलची निर्मिती केली होती. लॅबमधल्या कपाटात, एका काचेच्या बाटलीत ते निळं केमिकल ठेवलं आहे. प्रयोग फसल्यावर ते केमिकल वापरण्याची संधीच मला मिळाली नाही..." डॉ. विद्यानंद हे बोलतच होते, की प्रधानांचा फोन खणखणला...

"बोला डॉक... काय... एक सेकंद, मी स्पीकरवर टाकतो फोन... हं, बोला..." प्रधानांनी फोन स्पीकरवर टाकला आणि समोरून डॉ. गोखलेंचा आवाज आला, "प्रधान साहेब, इथे खूप मोठा प्रॉब्लेम झाला आहे. डासासारखा दिसणारा एक प्रचंड मोठा किडा या लॅबमध्ये शिरला आहे. त्याचा अर्धा भाग माणसासारखा आहे. त्या किड्याने सगळ्या बाटल्या फोडून, इतर सर्व किड्यांना मोकळं करून लॅब काबीज केली आहे. मी पिस्तूल चालवणार होतो पण किड्यांच्या फौजेने तेही पाडलं माझ्या हातून. मी स्वत:ला कपाटात बंद करून घेतलं आहे. प्रधान साहेब तुम्ही लवकर या..." फोन हातात घेत प्रधान म्हणाले, "डॉक्टर, त्या किड्यात जो माणूस तुम्हाला दिसतोय ते डॉ. विद्यानंद आहेत. आम्ही ताबडतोब निघत आहेत. तुम्ही जिथे आहात तिथेच थांबा..." फोन कट करून आपल्या टीमकडे पाहत प्रधान म्हणाले, "लेट्स गो... आणि डॉ. विद्यानंदांनाही घ्या सोबत. बट केयरफूल... त्यांना काही इजा होता कामा नये..."

सर्वजण जंगलाकडे निघाले. एका छोट्या काचेच्या डबीत डॉ. विद्यानंद बसले होते. थोड्याच वेळात गाडी जंगलाच्या तोंडाजवळ पोहोचली. प्रधानांनी मागवलेली वाढीव कुमकही त्याचवेळी तिथे आली. प्रधानांनी डॉ. गोखलेंना मेसेज पाठवला, "वी आर हियर आँड विल बी कमिंग इनसाईड सून... होल्ड युअर पोझिशन..." मेसेज पाठवल्यावर सर्वांकडे पाहत कुजबुजत प्रधान म्हणाले, "फ्रेंड्स, यावेळी आपला शत्रू थोडा वेगळा आहे. कोणताही मनुष्यप्राणी नसून डास आणि इतर कीटकांची सेना आपल्यासमोर असेल. बी केयरफूल एव्हरीवन. या सर्वांमध्ये सगळ्यात मोठा आणि वेगळा असा जो डास असेल त्याला जास्त इजा होणार नाही हे बघा, कारण त्यामुळे कदाचित डॉ. विद्यानंदांना प्रॉब्लेम होऊ शकतो. सचिन, तू एक तुकडी घेऊन या बाजूने जा. आनंद, एका तुकडीसोबत तू या बाजूने जा. मी समोरून आत शिरतो. उमा तू इथेच थांबून एग्झिट पॉईंट सांभाळ. हे दोघं तुझ्यासोबत असतील. अवर ओनली टास्क इज टू ब्रिंग द डेमॉन आँड डॉ. विद्यानंद टुगेदर इनसाईड द लॅब. लेट्स गो..."

डॉ. विद्यानंदांच्या प्रयोगांतून तयार झालेले ते किटक साध्या औषधांनी मरण्यासारखे नव्हते. त्यासाठी डॉ. विद्यानंदांनी तयार केलेलं केमिकलच वापरायला हवं होतं. त्यासाठी आधी लॅब घाठणं जास्त गरजेचं होतं. तीन दिशांनी तीन तुकड्या जंगलात शिरल्या. सगळे इतके आत गेले की रस्त्यावरचे लाईटही दिसेनासे झाले. प्रधान, आनंद, सचिन व उमा एकमेकांच्या संपर्कात होते. प्रधान म्हणाले, "व्ही आर मूव्हिंग स्विफ्टली. नो साईन ऑफ एक्सटर्नल मूव्हमेंट. कम इन आनंद... व्हॉट्स युअर पोझिशन..." आनंदचं उत्तर आलं, "मूव्हिंग अहेड. नो साईन ऑफ एनी ऑब्जेक्ट... कम इन सचिन..." सचिनने उत्तर दिलं, "देयर आर सम फ्लाईज, बट दे आर नॉर्मल... उमा व्हॉट अबाऊट यू..." उमा उत्तर देत म्हणाली, "ऑल क्लियर. एग्झिट पॉईंट इज कव्हर्ड. नो मूव्हमेंट सीन..." उमा बोलतच होती की "घोंऽऽऽऽ... घोंऽऽऽऽ..." असा आवाज येऊ लागला. उमा म्हणाली, "वेट... समथिंग इज बिहाइंड द बुश..." उमाने वॉकी कमरेला लावला आणि पिस्तूल काढून झुडुपाकडे जाऊ लागली...

हवालदार उमासोबत होतेच. तिघंही झुडुपाजवळ पोहोचलेच होते की आवाज अजून तीव्र झाला. वॉकी चालू असल्याने प्रधान, आनंद आणि सचिनला काय चाललंय ते समजत होतं. अचानक सर्वांनी वर पाहण्यास सुरुवात केली. कोणाच्याही तोंडून शब्द फुटत नव्हते. जवळ-जवळ सहा फुटी असलेला, अर्ध शरीर मानवाचं असलेला एक प्रचंड मोठा डास झुडुपामागून वर आला. त्याच्यासोबत इतर बरेच छोटे-मोठे किडे होते. त्या किड्यांनी तिघांवर हल्ला केला. बचावाखातर तिघांनी गोळीबार सुरू केला. पण विविध केमिकल प्राशन केलेल्या त्या किड्यांना काहीच फरक पडत नव्हता. किड्यांच्या त्या झुंडीने सर्वांना घेरलं आणि चाऊ लागले. विषारी किड्यांच्या डंखाने सर्वांच्या अंगावर जखमा झाल्या, फोड येऊन त्यांना वेदना होऊ लागल्या. हळू-हळू ते दोन्ही हवालदार बेशुद्ध पडले. उमा तिच्या परीने किड्यांना हटवण्याचा प्रयत्न करत होती, पण त्या मोठ्या किड्याने उमाच्या हातावर फटका मारला. तिचं पिस्तूल खाली पडलं. उमाने बाजूलाच पडलेला एक लाकडाचा ओंडका उचलला आणि त्या किड्याशी लढायला उभी राहिली. किड्याच्या चार पायांपुढे उमाचे दोन हात कमी पडले. किड्याने उमाला ढकललं. झाडावर आदळून उमाची शुद्ध हरपली. किड्याने आपल्या एका पायाच्या विळख्यात उमाला धरलं आणि वर उडून क्षणात जंगलात नाहीसा झाला...

तिथे जंगलात सर्वांनी गोळीबार आणि आरडा-ओरड ऐकली होती. प्रधान म्हणाले, “टीम काहीतरी गडबड आहे. कदाचित त्या मोठ्या किड्याने उमावर हल्ला केला असावा. व्ही मस्ट हेल्प हर...” इतकं म्हणण्याचा अवकाश, की चारी दिशांनी "घोंऽऽऽऽ... घोंऽऽऽऽ..." असे आवाज येऊ लागले. एका बाजूने आनंद ओरडला, “दे आर कमिंग इन टंस...” सचिन दुसऱ्या बाजूने म्हणाला, “नो इफेक्ट ऑफ बुलेटस...” प्रधान आणि डॉ. विद्यानंद सर्व ऐकत होते. डॉ. विद्यानंदांच्या काचेच्या डबीजवळ एक माईक बसवला होता. ते म्हणाले, “प्रधानसाहेब. हे सर्व किडे माझ्या प्रयोगांमुळे विषारी बनले आहेत. त्यांना साध्या औषधांनी मारता येणार नाही. यांना पेसिफाय करायला मी आँटीडोट तयार करून ठेवला आहे. पण त्यासाठी आधी आपल्याला लॅब गाठायला हवी...” प्रधानांनी हे ऐकलं मात्र आणि सर्वांना सूचना देत ते म्हणाले, “एव्हरीवन मूव्ह फास्ट... व्ही नीड टू गेट टू द लॅब... आणि गोळ्या वाया घालवू नका. त्यांचा काहीही उपयोग होणार नाही. लाकडाची फळकुटं, ओंडके यांचा उपयोग करा. मूव्ह... मूव्ह...” प्रधानांचे शब्द ऐकताच आनंद आणि सचिन आपापल्या तुकड्यांसह प्रयोगशाळेकडे धाव घेऊ लागले. प्रधानसुद्धा त्यांच्या तुकडीनिशी प्रयोगशाळा गाठण्यासाठी धडपडू लागले. सर्वांच्या मागून प्रचंड संख्येने लहान-मोठे कीटक उडत येताना दिसत होते. काही क्षणातच सर्वजण लॅबपर्यंत येऊन पोहोचले...

प्रयोगशाळेचं दार उघडंच होतं. सर्व तुकड्या दारातून आत शिरल्या आणि प्रधानांनी दार लावून घेतलं. आनंद, सचिन व इतर हवालदारांनी एकेक करून सर्व खिडक्याही बंद केल्या. थोडं स्थिरावल्यावर प्रधानांनी डॉ. गोखलेंना कॉल केला, "डॉक, आम्ही सर्व लॅबमध्ये आहोत. तुम्ही कुठे आहात..." पलिकडून डॉ. गोखलेंचा आवाज आला, "हॅलो प्रधानसाहेब, किड्यांनी प्रयोगशाळा काबीज केली आणि मी बेसमेंटमध्ये एका कपाटात स्वत:ला बंद करून घेतलं. कपाट आतून उघडता येत नाहीये. तुम्ही खाली येताना जरा जपून या. द इंसेक्ट्स आर एव्हरी व्हेयर..." फोन बंद झाला. प्रधानांसकट सर्वांनी सभोवार पाहिलं. वातावरण शांत होतं. सचिन म्हणाला, "येणाऱ्या वादळापूर्वीची शांतता वाटते ही..." आनंद सर्वांकडे पाहत म्हणाला, "तुम्ही चौघं आमच्यासोबत खाली चला आणि बाकी इथेच थांबून नीट लक्ष ठेवा... लेट्स गो..." प्रधान, आनंद, सचिनसह इतर चार हवालदारांनी आपापल्या पिस्तुली तपासल्या आणि सर्व खाली जायला जिन्याजवळ आले. एकेक करून जिना उतरून सगळे खाली आले. प्रधानांनी खुणेनेच सर्वांना कोपऱ्यातल्या कपाटाचा इशारा केला. एकेक हवालदार मागे उभा राहत असताना सचिन, आनंदानी व प्रधान पुढे सरकले. प्रधानांच्या एका हातात ती काचेची डबी होती ज्यात डॉ. विद्यानंद होते. सचिनने हलकेच दार उघडलं आणि कोपऱ्यात खाली बसलेले डॉ. गोखले सर्वांना दिसले...

डॉ. गोखलेंनी सर्वांकडे पाहिलं. अंधुक प्रकाशात सी. इं. प्रधान त्यांना दिसले आणि त्यांच्या चेहेऱ्यावर हसू उमटलं. डॉ. गोखले बाहेर येत म्हणाले, “थँक गॉड, प्रधानसाहेब तुम्ही आलात. मला वाटलं आता इथून मी काही बाहेर पडणार नाही. त्या किड्यांनी प्रयोगशाळा काबीज केली आणि मी इथे लपून बसलो. पण प्रधानसाहेब, तुम्ही तिघंच... उमा कुठे आहे...” डॉ. गोखलेंच्या या प्रश्नावर नकारार्थी मान हलवत प्रधान म्हणाले, “तिच्याशी संपर्क तुटला. बहुतेक त्या राक्षसी डासाने तिच्या तुकडीवर हल्ला केला. ती सुखरूप असावी हीच आशा. पण डॉक, आपल्याला आता इथून निघायला हवं. आणि हो, डॉ. विद्यानंद, ते केमिकल कुठे आहे...” प्रधानांच्या हातात असलेली काचेची डबी डॉ. गोखलेंनी पाहिली आणि त्याही परिस्थितीत त्यांना अचंभा वाटला. डॉ. विद्यानंदानी त्यांचा हात कपाटाकडे नेला. डॉ. गोखले जिथे बसले होते तिथे बाजूलाच काचेच्या दोन बाटल्या ठेवल्या होत्या. डॉ. गोखलेंनी त्या बाटल्या उचलल्या. डॉ. विद्यानंद म्हणाले, “हे लाल केमिकल इतर सर्व किड्यांना मारण्याच्या कामी येईल आणि हे निळं केमिकल मला आणि त्या डासाला पूर्ववत करू शकेल...” डॉ. विद्यानंद बोलतच होते की, "घोंऽऽऽऽ... घोंऽऽऽऽ..." असे आवाज सर्वत्र घुमू लागले. पाठोपाठ वरच्या मजल्यावरून गन शॉट्स आणि उभ्या असलेल्या हवालदारांचे ही आवाज येऊ लागले. डॉ. गोखले म्हणाले, “हियर दे कम... मला वाटतं आपल्या कोंडीत पकडण्यासाठी या किड्यांनी तुम्हाला इथवर येऊ दिलं असावं. प्रधानसाहेब, हे लाल केमिकल या शॉव्हर गन्समध्ये भरा. हेच त्या किड्यांना संपवू शकतं...”

प्रधानांना तिथे असलेल्या तीन शॉव्हर गन्समध्ये ते लाल केमिकल भरलं. एक गन स्वत:कडे, एक आनंदकडे आणि एक सचिनकडे देत ते म्हणाले, “डॉक, तुम्ही डॉ. विद्यानंदांना सांभाळा. या निळ्या केमिकलची काळजी घ्या... टीम, आपण कोंडीत सापडलोच आहोत तर आता कोंडी फोडूनच टाकू. एव्हरीवन गेट रेडी...” प्रधान हे बोलतच होते की मोठ-मोठ्या किड्यांची झुंबड खोलीत शिरली. हवालदार गोळ्या झाडत होते पण काही उपयोग होत नव्हता. किडे ज्या हवालदाराला दंश करत होते तो तात्काळ खाली पडत होता. प्रधान, सचिन आणि आनंदने लगेच केमिकलचा फवारा केला. त्यासरशी काही किडे खाली पडले आणि राहिलेले किडे मागे हटले. हे पाहून या त्रिकुटाने फवारा करत एकेक पाऊल पुढे टाकायला सुरुवात केली. किडे मागे हटत गेले. प्रधान, आनंद आणि सचिन वर आले. समोर निपचित पडलेले सर्व हवालदार पाहून तिघांनीही एकमेकांकडे पाहिलं. किडे मागे सरकत दाराबाहेर निघून गेले. प्रधान, आनंद आणि सचिनही त्यांच्या मागे धावत गेले. तिघंही प्रयोगशाळेबाहेर आले. प्रधान म्हणाले, “आनंद, सचिन. बी केयरफूल. डोंट फॉल अपार्ट. स्टे टुगेदर...” मग राहिलेल्या हवालदारांकडे पाहत ते म्हणाले, “आणि तुम्ही सर्वांनी ही नायलॉनची जाळी सांभाळा. आपल्याकडे कामिकल कमी आहे. त्या किड्यांना एकत्र करून मारलं तर जास्त फायद्याचं ठरेल. एव्हरीबडी क्लियर...” सर्वांनी होकारार्थी मान हलवली...

तिथे प्रयोगशाळेत डॉ. विद्यानंद डॉ. गोखलेंना म्हणाले, “डॉ. गोखले, हे सगळे परत येईपर्यंत आपण प्रयोगाची तयारी करू. आता मी सांगतो तसं करा. निळं केमिकल असलेली ती ट्यूब शूटर गनच्या त्या खाचेत बसवा आणि ते बटण दाबा. तसं केल्यावर ते केमिकल ट्यूबमधून निघून गनमध्ये उतरेल. एकदाच वापरल्या जाणाऱ्या या गनने फक्त दोनच शॉट्स फायर होऊ शकतात. त्यामुळे आपल्याकडे फक्त एकच संधी आहे मला पूर्ववत करण्याची. आत्ता ही गन चालवली तरी दोन्ही शॉट्स वाया जातील, कारण बदलेली दोन्ही व्यक्तिमत्व समोर आली तरच त्याचा उपयोग होईल...” डॉ. गोखलेंनी डॉ. विद्यानंदांच्या सांगण्याप्रमाणे ती ट्यूब गनवर असलेल्या खाचेमध्ये बसवली. बटण दाबताच ते निळं केमिकल ट्यूबमधून सरकत खाली जाऊन दिसेनासं झालं. डॉ. गोखलेंनी, “द गन इज नाव लोडेड...” असं म्हणत डॉ. विद्यानंद बसले होते ती डबी उचलली. आतून डॉ. विद्यानंद म्हणाले, “इट इज रेडी टू फायर. आता सर्व प्रधानसाहेबांवर आहे. त्या डासाला इथे आणण्यात ते यशस्वी झाले तरच काहीतरी होऊ शकेल. तुम्ही त्यांना तसं कळवा डॉ. गोखले...” डॉ. गोखलेंनी होकारार्थी मान हलवली आणि प्रधानांना कॉल केला, “प्रधानसाहेब... आम्ही इथे शूटर गन तयार करून ठेवली आहे. तुम्ही त्या किड्याला इथे आणा. बेस्ट ऑफ लक...”

तिथे जंगलात आनंद, सचिन आणि प्रधान शॉव्हर गन्स घेऊन पुढे सरकत होते आणि नायलॉनची जाळी हातात घेऊन राहिलेले हवालदार त्यांच्या मागून जात होते. इतक्यात प्रधानांचा फोन व्हायब्रेट झाला, “बोला डॉक. ओके कॉपी...” फोन बंद करत प्रधान कुजबुजत म्हणाले, “डॉ. विद्यानंदांच्या सांगण्यानुसार डॉकने शूटर गन तयार केली आहे. तो किडा आपल्या हाती लागला की आपलं अर्धं काम झालं. बाकी डॉ. विद्यानंदांच्या केमिकल लोडेड शूटर गनवर आणि डॉकच्या निशाण्यावर...” प्रधान बोलतच होते, की, "घोंऽऽऽऽ... घोंऽऽऽऽ..." असा आवाज येऊ लागला. सर्वजण सज्ज झाले. आकाराने मोठ्या असलेल्या किड्यांची झुंड समोरून येताना दिसली. हवालदार चपळाई करून दोन झाडांच्या मागे लपले. झुंड हळूहळू पुढे सरकू लागली. प्रधान म्हणाले, “नोवन विल फायर. त्यांना अजून जवळ येऊ दे...” किड्यांची झुंड जवळ येताच प्रधानांनी आनंद आणि सचिनला इशारा केला. इशारा मिळताच आनंद आणि सचिन बाजूला सरकले. आता प्रधान, आनंद आणि सचिन तिघंही त्रिकोणात उभे राहिले. किडे टप्प्यात येताच, “फायर...” अशी ललकारी प्रधानांनी देताच तीनही बाजूंनी तिघांनी शॉव्हर गन्सने फायर केलं. टप्प्यात आले सर्व किडे एकामागून एक खाली पडत गेले. शेवटचा किडा पडला आणि आनंद म्हणाला, “नाव लेट्स हंट फॉर द डेमॉन...”

सर्वजण मोठ्या किड्याला शोधायला जाणार इतक्यात पुन्हा, "घोंऽऽऽऽ... घोंऽऽऽऽ..." असा आवाज येऊ लागला. सचिन इकडे-तिकडे पाहत म्हणाला, “आय थिंक दे आर कमिंग अगेन...” प्रधान थोडं पुढे जात म्हणाले, “पण हा आवाज बाकी आवाजांपेक्षा वेगळा आणि मोठा येत आहे...” सर्वांनी आवाजाच्या दिशेने पाहिलं. समोरच्या झाडामागे असलेल्या झुडुपातून हालचाल जाणवत होती. तिघंही पुढे सरकले. हवालदार नायलॉनची जाळी पकडून अजूनही झाडामागेच लपले होते. आवाज अचानक वाढला आणि झुडूपामागून तो सहा फुटी डास वर आला. तिघांनीही आपापल्या शॉव्हर गन्स उचलल्या खऱ्या पण दुसऱ्याच क्षणाला, “सर...” या हाकेने ते थांबले. त्यांनी पाहिलं तर त्या राक्षसी किड्याच्या एका पायाच्या विळख्यात उमा होती. किड्याच्या पायाला असलेल्या छोट्या-छोट्या काट्यांमुळे ती जखमी झाली होती. प्रधान म्हणाले, “नोबडी विल फायर... उमाला इजा होऊ शकते...” तिघांनीही आपापल्या गन्स खाली केल्या. तो प्रचंड डास कसाबसा उडत प्रयोगशाळेच्या विरुद्ध दिशेने पुढे जाऊ लागला...

डासाने सर्वांना ओलांडलं. पाठमोऱ्या जाणाऱ्या डासाला पाहून आनंद म्हणाला, “हा आपल्या आवाक्यात आहे. आता जर निसटला तर...” प्रधान त्याला उत्तर देत म्हणाले, “यू आर राईट आनंद, पण आत्ता उमाचा जीव धोक्यात आहे...” सचिन झाडामागून बाहेर आला आणि आपलं पिस्तूल काढून त्याने नेम धरला. प्रधानांनी त्याला इशाऱ्याने नकार देताच पिस्तूल आत ठेऊन मान खाली घालून सचिन उभा राहिला. काही क्षण गेले असतील, सचिनने पुन्हा मान वर केली. बुटात लपवलेल्या सुऱ्याला बाहेर काढून जराही उशीर न करता तो सुरा त्या किड्यावर भिरकावला. “सचिन नो...” या प्रधानांच्या ओरडण्याआधीच सचिनच्या हातून सुरा सुटला होता. किड्याकडे जाणाऱ्या सुऱ्याला सर्व पाहत होते. उमाला विळखा घातलेल्या किड्याच्या पायाचा सुऱ्याने अचूक वेध घेतला. एका झटक्यात किड्याचा तो पाय त्याच्या धडावेगळा झाला आणि उमा खाली कोसळली. खाली पडलेला पाय पाहिल्यावर त्या किड्याने सर्वांकडे पाहिलं. त्याच्या एका डोळ्यातले अंगार पाहून सर्वजण एक पाऊल मागे सरकले...

किडा पुन्हा उडायला लागल्याबरोबर प्रधान म्हणाले, “गुड वन सचिन... एव्हरीबडी सराउंड द इंसेक्ट... नायलॉनची जाळी टाका त्याच्यावर...” हे ऐकून सर्व हवालदार बाहेर आले आणि नायलॉनची जाळी त्या किड्यावर भिरकावली. जाळ्यात किडा अडकला आणि बाहेर पडण्याचा प्रयत्न करू लागला. त्याचा वेग मंदावल्याबरोबर प्रधान, आनंद आणि सचिनने जाळं पकडलं. आनंद हवालदारांकडे पाहत म्हणाला, “तुम्ही चौघं उमाला हॉस्पिटलला घेऊन जा. आम्ही याला बघतो. चारही हवालदार उमाकडे वळले. प्रधान, आनंद आणि सचिनने जाळं पकडलं आणि त्या तडफडणाऱ्या किड्याला खेचत प्रयोगशाळेकडे नेऊ लागले. प्रधानांनी डॉ. गोखलेंना कॉल लावला, “डॉक वी आर कमिंग इन. बी रेडी...” तिथे प्रयोगशाळेत डॉ. गोखेले सारखं घड्याळ पाहत येरझारा घालत होते. त्यांचा फोन खणखणला, “हां प्रधानसाहेब... ओके. वी आर रेडी...” फोन बंद करत ते डॉ. विद्यानंदांना म्हणाले, “तो किडा पकडला गेला आहे. तुम्ही तयार आहात ना...” डॉ. विद्यानंदांनी होकार दिला आणि दोघंही दाराकडे पाहू लागले...

थोड्याच वेळात दारातून प्रधान आत आले आणि पाठोपाठ जाळं हातात धरून आनंद आणि सचिनही शिरले. जाळ्यात तो किडा सारखा वळवळत होता. तिघांनी फरफटत जाळं काचेच्या पिंजऱ्याकडे नेलं. जाळं तिथेच ठेऊन तिघंही बाजूला झाले. बाजूलाच टेबलवर काचेच्या डबीशेजारी डॉ. विद्यानंद बसले होते. प्रधान, आनंद आणि सचिन काचेच्या पिंजऱ्याबाहेर पडताच आनंदने जाळ्यावर गोळी झाडली. जाळं तुटलं आणि किडा मोकळा सुटला. तो पुन्हा बाहेर पडणार इतक्यात प्रधान ओरडले, “डॉक, फायर नाव...” डॉ. गोखलेंनी गन चालवली. पहिला शॉट त्या किड्यावर बसला आणि दुसरा शॉट गनमधून निघणार इतक्यात डॉ. गोखलेंनी गन डॉ. विद्यानंदांकडे वळवली आणि निशाणा अचूक बसला. प्रखर असा निळा प्रकाश प्रयोगशाळेभर पसरला. काही क्षण सर्वांचे डोळे दिपले. थोड्या वेळाने सर्वांनी डोळे उघडले आणि एक डास उडत जाताना सर्वांना दिसला. आनंदने शॉव्हर गन त्यावर चालवली आणि तो डास खाली पडला. सगळ्यांनी काचेच्या पिंजऱ्याकडे पाहिलं, तर डॉ. विद्यानंद जमिनीवर पडले होते...

काही क्षणातच त्यांनी हालचाल केली. प्रधान आणि डॉ. गोखलेंनी धावत जाऊन त्यांना उठायला मदत केली. कसे-बसे उभे राहत डॉ. विद्यानंद म्हणाले, “धन्यवाद प्रधानसाहेब तुम्ही मोलाची मदत केलीत मला आणि डॉ. गोखले तुमचेही धन्यवाद. तुम्ही माझी मदत केलीत...” डॉ. विद्यानंदांच्या खांद्यावर हात ठेवत प्रधान म्हणाले, “डॉ. विद्यानंद, एका चुकीच्या प्रयोगाचा किती मोठा परिणाम झाला बघा... आता यापुढे प्रयोग करताना जरा सावध राहून करा...” प्रधानांशी हस्तांदोलन करत डॉ. विद्यानंद म्हणाले, “नक्कीच प्रधानसाहेब. आता करेन तो शेवटचा प्रयोग...” सर्वांच्या उंचावलेल्या भुवया पाहत डॉ. विद्यानंद म्हणाले, “माझं केमिकल प्राशन केलेल्या किड्यांनी ज्यांना ज्यांना दंश केला आहे त्यांच्यासाठी औषध नको का तयार करायला...” डॉ. विद्यानंदाच्या या वाक्यावर हास्याची छोटीशी फेरी झाली आणि सार्वजण प्रयोगशाळेबाहेर आले...

समाप्त.