पाचवा कोन... (दुसरा व शेवटचा भाग)

पहिल्या भागात...

सकाळच्या वेळी सुहासिनी सबनीस त्यांच्याच बिल्डिंगच्या गच्चीतून खाली पडून आपला प्राण गमावतात. सोसायटीचे सेक्रेटरी शिर्के पोलिसांना फोन करतात. पोलिस तपास सुरू होतो. आनंदला गच्चीत एक मुलगी बेशुद्धवस्थेत सापडते. उमा वर गेल्यावर ती मुलगी सुहासिनी सबनीस यांची सून असल्याचं समजतं. सचिन बॉडी घेऊन डॉ. गोखलेंकडे रवाना होतो आणि त्याच वेळेला तिथे आलेल्या रंजनला घेऊन प्रधान व शिर्के सातव्या मजल्यावर जातात. त्यावेळी आनंद प्रधानांना गच्चीत बोलावतो. गच्चीत आनंद त्यांना इनहेलर दाखवतो तर तिथे लागलेले कॅमेरेही प्रधानांना दिसतात. त्यांचं फुटेज आणायला प्रधान आनंदला आणि मि. शिर्के यांना पाठवतात आणि स्वत: पुन्हा रंजनच्या घरी पोहोचतात. रंजन आणि पूजाची चौकशी सुरू असतानाच आनंद तिथे फुटेज घेऊन येतो आणि सांगतो की खूनी सापडला...

प्रधान व्हिडियो सुरू करतात आणि त्यात पूजाने सुहासिनी सबनीसला गच्चीवरून ढकलून दिल्याचं दिसतं. हे पाहून प्रधान पूजाला अटक करतात. आनंदला घराची झडती घ्यायला सांगून प्रधान आणि उमा लॅबकडे निघतात. खुन्याला अटक झालेली असूनही प्रधान गोंधळलेले आहेत हे पाहून उमा त्यांना कारण विचारते. या मृत्यूमागे काहीतरी काळंबेरं असल्याची शंका व्यक्त करताना प्रधान काही मुद्दे मांडतात. डॉ. गोखले बॉडी आणि बाकी वस्तु तपासात असताना उमा, सचिन आणि प्रधान पुन्हा व्हिडियो बघतात. व्हिडियो पुन्हा पुन्हा बघून, सुहासिनी सबनीस आणि पूजा सबनीस या दोघांनाही हिप्नोटाईझ त्यांच्याकडून हे कृत्य घडवून आणल्याचं समजतं. यामागचं कारण काय हा विचार करत असताना, यामागचं कारण प्रॉपर्टी असू शकेल अशी शंका आनंद व्यक्त करतो आणि या सर्वाला सुरुवात रंजन आणि पूजाच्या लग्नापासून झाली असू शकेल असंही सांगतो...

घरांमधले वाद आणि रंजनचं वेगळं या गोष्टीवरून गाडी फ्लॅटच्या कागदपत्रांवर येते. रंजनच्या नावे असलेलं नॉमिनेशन बदलून आता ते सुहासिनी सबनीस यांचे चुलत भाऊ सुधाकर देसाई यांच्या नावाने झाल्याचं समजतं. रंजन आणि सुधाकर देसाई दोघांनाही चौकीवर बोलावलं जातं. त्याचवेळी डॉ. गोखले पूजाला ओळखतात आणि पुण्यात घडलेली एक केस समोर येते…

दुसरा व शेवटचा भाग...

प्रधानांचा इशारा मिळताच उमाने कॉम्प्यूटरवर केस फाईल उघडली. फाईल उघडताच उमा माहिती वाचू लागली, "पुणे, २२ जून २०२०. आरती ढवळकर (नाव बदललं आहे...) या २३ वर्षीय तरुणीवर तिच्या राहत्या घरात मकरंद नावाच्या एका मुलाने जबरदस्ती करण्याचा प्रयत्न केला. त्याचवेळी पोलिसांच्या इमर्जन्सी नंबरवर कॉल आला. पोलिस घटनास्थळी पोहोचले आणि मकरंदला ताब्यात घेतलं गेलं. मकरंदला क्राईम स्पॉटवर रेड हँड पकडल्यामुळे त्याला शिक्षा झाली. बदनामीच्या भितीने मकरंदने जेलमध्ये आत्महत्या केली..." बाजूला पूजा मुजुमदारचा फोटो होता. फोटो पाहून उमा म्हणाली, "अरे, ही तर पूजा सबनीस आहे... पण या केसचा आत्ताच्या केसशी काही संबंध असू शकेल का...!!!" उमाच्या शंकेवर प्रधान म्हणाले, "May or may not be... आत्ताच काही सांगणं मुश्कील आहे. या मकरंदची माहिती जरा..." प्रधान बोलतच होते की सचिनचा फोन आला, "हां बोल सचिन, ओके. जे काही मिळालं ते घेऊन लॅबवर या..." फोन बंद करून प्रधान म्हणाले, "सचिन व आनंदला क्रॉसच्या खाली विडीची थोटकं आणि तुटलेल्या वायरींचे तुकडे सापडलेत. ते घेऊन ते दोघं इकडेच यायला निघालेत..."

थोड्याच वेळात सचिन आणि आनंद लॅबला पोहोचले. त्यांनी दिलेली विडीची थोटकं आणि वायर्सचे तुकडे डॉ. गोखले तपासू लागले. काही वेळात प्रधानांचा फोन वाजला, "हॅलो... ओके. दोघांनाही वेगवेगळ्या खोलीत बसवा. आम्ही येतोच..." फोन खिशात ठेवत प्रधान म्हणाले, "चौकीवरून फोन होता. सुधाकर देसाई आणि रंजन सबनीस तिथे आलेत. सगळ्या टेस्टनंतर उद्या आपण त्यांची चौकशी करणार होतो. पण दोघंही आत्ताच आले. नॉट बॅड. आनंद आणि सचिन, तुम्ही इथेच थांबा. काय रिपोर्ट येतो ते मला कळवा. मी आणि उमा चौकीवर जातो..." तेवढ्यात पुन्हा प्रधानांचा फोन वाजला. त्यांनी नंबर पाहत भुवई उंचावली आणि फोन घेतला, "येस. ओके. कीप इन टच..." इतकं बोलून प्रधानांनी फोन खिशात ठेवला आणि उमाकडे पाहत म्हणाले, "लेट्स गो..."

उमा आणि प्रधान चौकीवर पोहोचले. सुधाकर देसाई आणि रंजन सबनीस या दोघांना बाजूबाजूच्या खोल्यांमध्ये बसवलं गेलं होतं. प्रधान सुधाकर देसाईंकडे वळले तर रंजन ज्या खोलीत बसला होता, उमा तिथे गेली. उमाला पाहून रंजन उभा राहिला. आत येत उमा म्हणाली, "मि. रंजन, तुम्ही आत्ता इथे... आम्ही तुम्हाला सकाळी बोलावलं होतं ना... बसा..." खुर्चीत बसत रंजन म्हणाला, "माझी आई गेली. तिच्या खुन्याला अजून शिक्षा नाही झाली. अशा वेळी मला स्वस्थ बसवेल का मॅडम... सकाळचं माझं हसतं खेळतं घर आता भकास वाटू लागलं मला. म्हणून मी इथे आलो. माझ्या आईची बॉडी तरी द्या मला... तिला वाचवू नाही शकलो, निदान तिचा पुढचा प्रवास तरी सुखकर करू द्या मला..." विषय बदलत उमा म्हणाली, "तुमचे मामा पण आलेत. त्यांनाही सकाळीच बोलावलं होतं. पण ते सुद्धा आत्ताच आले. एकत्र आलात वाटतं दोघं..."

मामाचं नाव ऐकून रंजन चिडचिड्या स्वरात म्हणाला, "आम्ही काही एकत्र आलो नाही. त्या माणसाशी माझा काडीचा संबंध नाही. तो माझा सख्खा मामा नाही. आईचा चुलत भाऊ आहे तो. एक नंबरचा दारुडा आणि कावेबाज. मी आईजवळ नसताना त्यानेच आईला फूस लाऊन नॉमिनेशन स्वत:च्या नावे करवून घेतलं. आणि आईनेही कसलाही विचार न करता त्याच्या होला हो केलं. आता काय... आयताच मिळाला तो फ्लॅट त्याला..." रंजनचे बदलत असलेले भाव उमा न्याहाळत होती. रंजनकडे पाहत उमा म्हणाली, "अच्छा, म्हणजे तुम्ही राहत असलेला फ्लॅट तुमच्या मामाला बळकवायचा आहे असं तुमचं म्हणणं आहे तर... कदाचित याचाच राग मनात ठेऊन तुम्ही... जाऊ द्या... मला सांगा तुमच्या घरचं वातावरण कसं होतं... म्हणजे तुमचे आणि पूजाचे संबंध, पूजा आणि तुमच्या आईचे संबंध..." उमाकडे थोडं रागानेच पाहत रंजन म्हणाला, "माझी आणि पूजाची ओळख दीड वर्षापूर्वी झाली. माझ्या ऑफिसच्या एका क्लायंटच्या ऑफिसमध्ये ती रिसेप्शनला होती. कामानिमित्त वरचेवर आमच्या भेटी व्हायच्या. त्यातंच ती मला आवडली. आम्ही दोघांनी एकमेकांना पसंती दर्शवली आणि वर्षापूर्वी आमचं लग्न झालं...

आमच्यात नॉर्मलच होतं सगळं. नवरा-बायकोमधली नेहमीची भांडणं असतात तशीच. काही वेगळं नव्हतं. आई आणि पूजामध्ये पण तसं नॉर्मलच होतं सगळं. माझी आजी माझ्या वडिलांच्या लहानपणीच वारली. त्यामुळे घरात बाईमाणूस कोणीच नव्हतं. आईने तिच्या पद्धतीने घर उभारलं. पूजा आल्यावर काही गोष्टी आईच्या मनाविरुद्ध होत गेल्या. त्यामुळे कदाचित दोघींमध्ये खटके उडू लागले. घरातलं वातावरण बदलावं, दोघींचा व माझाही मनस्ताप कमी व्हावा म्हणून मी वेगळं रहायचं ठरवलं. त्या माणसाने याचाच फायदा घेऊन हे कारस्थान रचलं असावं..." रंजनकडे पाहत उमा म्हणाली, "अच्छा, म्हणून तुम्ही तातडीने परत आलात तर..." टेबलवर जोरात हात आपटत रंजन म्हणाला, "नाही... घरी परतण्याचं माझं कारण वेगळं होतं. मी निघून गेल्यावर आईला दम्याचा अटॅक आला होता. दोन दिवस ती हॉस्पिटलमध्ये होती. तिला डिस्चार्ज देऊन घरी आणतानाच मी परतण्याचा निर्णय घेतला. त्यावेळी मला नॉमिनेशनबद्दल माहितच नव्हतं. मी पूजाला माझा निर्णय सांगितला तेव्हा तिनेही माझं समर्थन केलं. मला वाटलं पूजा बदलली असेल आणि त्यामुळे आईसुद्धा थोडं समजून घेईल. पण पूजाच्या मनात इतका वाईट विचार होता हे मला कुठे माहित होतं..."

एकीकडे रंजनची जबानी सुरू असताना दुसऱ्या खोलीत बसलेल्या सुधाकर देसाईंकडे प्रधान पोहोचले. सुधाकर देसाई बसले होते त्याच्या समोरच्या खुर्चीत बसत प्रधान म्हणाले, "तुम्ही सुधाकर देसाई. बरोबर ना... पण आम्ही तुम्हाला सकाळी बोलावलं होतं..." प्रधानांकडे पाहत मि. देसाई बोलते झाले, "हो सकाळीच बोलावलं होतं मला. पण राहवलं नाही म्हणून आलो. सुहासिनी माझी चुलत बहिण. पण आमच्यात सख्ख्या भावंडांसारखं प्रेम होतं. तिच्या मृत्यूची बातमी पोलिसांकरवी समजावी हेच माझं दुर्दैव. रंजनच्या मनात लहानपणापासूनच माझ्याबद्दल अढी आहे. ती निर्माण केली रंजनच्या वडिलांनी. माझा बिझिनेस आहे आणि चांगली मिळकत आहे. माझं राहतं घर चांगलंच मोठं आहे. असं असताना या फ्लॅटवर मी का हक्क सांगेन... रंजन घर सोडून गेल्यावर त्याला परत आणण्यासाठी कायद्याच्या मार्गाने काही उपाय करता येतील का हे पाहण्याचा सल्ला मीच सुहासिनीला दिला. पण तिने नॉमिनेशन बदलून मलाच नॉमिनी केलं यात माझा काय दोष. उलट, तिला दम्याचा अटॅक आला तेव्हा मीच तिला हॉस्पिटलमध्ये दाखल केलं..."

सुधाकर देसाईंच्या बोलण्यावर प्रधान थोडे हसले आणि म्हणाले, "ऍडमिट केलंत की करावं लागलं... मि. देसाई, आम्हाला सुहासिनी मॅडमच्या कपाटात त्यांची मेडिकल फाईल मिळाली. त्या ज्या दिवशी ऍडमिट झाल्या, त्या दिवशी आणि त्यावेळी तुम्ही तिथे हजर होतात. काय करत होता तुम्ही तिथे..." प्रधानांकडे रागाने पाहत देसाई म्हणाले, "भाऊ बहिणीकडे गेला तर त्या कोणाचं काय नुकसान..." उभं राहत देसाईंजवळ येत प्रधान म्हणाले, "नुकसान नाही, फायदा. तुम्हाला... मि. देसाई, या केसशी संबंधित सर्व व्यक्तींबद्दल आम्ही माहिती मिळवली आहे. आम्हाला असं समजलं, की मुलीच्या लग्नासाठी तुम्ही राहत्या घरावर बँकेतून कर्ज घेतलं होतंत. तुमचा बिझीनेस बरा चालू होता, पण बँकेचे हफ्ते व्यवस्थित चुकते होतील इतपत उत्पन्न येत नव्हतं. तुमचे बँक रेकॉर्ड हेच सांगतात. अशावेळी इतर कोणाकडे हात-पाय पसरण्यापेक्षा तुम्हाला तुमची बहिण आठवली. बरोबर ना..." हे ऐकताच देसाईंनी टेबलवर गुद्दा मारला आणि म्हणाले, "हो. पैशासाठी केलं मी ते सगळं...

दोनेक वर्षांपूर्वी माझा धंदा व्यवस्थित सुरू होतो. प्रॉफिट पण चांगला येत होता. त्याच दर्म्यान माझ्या मुलीचं लग्न ठरलं. धंद्यातला थोडा पैसा आणि घरावर घेतलेलं कर्ज, हे हाताशी धरून मी मुलीचं लग्न लावलं. पण अलिकडच्या काही महिन्यातच माझ्या बिझीनेसमध्ये घसरण झाली. बँकेचे हफ्तेही कमी-जास्त व्हायला लागले. मित्र-मंडळींकडे पैसे मागितले तर त्यांनी हात झटकले. तेव्हा शेवटचा उपाय म्हणून मी सुहासिनीकडे गेलो. तिच्याकडून काही मदत झाली असती तर माझा थोडा भार कमी झाला असता. पण तिने साफ नकार दिला. आमच्यात वाद झाले आणि नेमका त्याचवेळी तिला दम्याचा अटॅक आला. तिला काही झालं असतं तर पहिला संशय माझ्यावरच आला असता. मी सुहासिनीला हॉस्पिटलला घेऊन गेलो. तिथे तिला एक-दोन दिवसांनी बरं वाटल्यावर तिने रंजन दुरावल्याचा विषय काढला. तेव्हा त्याला परत आणण्यासाठी कायद्याची मदत घेण्याचा सल्ला मी तिला दिला...

मला माहित नव्हतं, की सुहासिनी रंजनचं नाव काढून मला नॉमिनी करेल. घरी परतल्यावर एक दिवस रंजन माझ्याकडे आला. सुहासिनीला फूस लावून मी नॉमिनेशन बदलून घेतलं असं त्याचं म्हणणं होतं. त्या दिवशी खरंतर मला नॉमिनेशनबद्दल समजलं..." देसाईंना मध्येच तोडत प्रधान म्हणाले, "आणि म्हणून तुम्ही सुहासिनी सबनीसचा खून करवलात. जेणेकरून पूर्ण फ्लॅट तुम्हाला मिळेल. पण मि. देसाई, नॉमिनीला फ्लॅटचं पझेशन मिळणं इतकं सोपं नसतं. त्यासाठी..." प्रधान बोलत होते तेव्हाच दारावर टक् टक् झाली. प्रधानांनी तिथे पाहिलं तर एक हवालदार तिथे उभा होता. प्रधान दाराकडे गेले आणि काही क्षणात परत येऊन देसाईंना म्हणाले, "मि. देसाई, छोटासा ब्रेक घ्या. आलोच थोड्या वेळात..." असं म्हणून प्रधान बाहेर पडले. बाहेर एक वकील बसला होता. उमा त्याच्या समोर थोड्या अंतरावर उभी होती. त्यांच्या बाजूच्या खुर्चीत बसत प्रधान म्हणाले, "बोला वकील साहेब. हवालदार म्हणाला या केससंदर्भात तुमच्याकडे काही कागदपत्र आहेत..." वकीलाने मान हलवली आणि बोलायला सुरुवात केली...

"मी प्रेमानंद खरे. पेशाने वकील आहे. सुहासिनी मावशी व आमचे घरोब्याचे संबंध. ती माझी सख्खी मावशी नाही. ती नासिकला राहत असताना आम्ही त्यांच्या शेजारी रहायचो. अलिकडेच मावशीने मला घरी बोलवून घेतलं होतं. तिला विल करायचं होतं. तिने मला सांगितलं होतं, की हे विल कोणाच्याही हाती लागू द्यायचं नाही. आता ती गेली तर..." खरेंकडे पाहत प्रधानांनी विचारलं, "खरे साहेब, पण सुहासिनी सबनीस गेल्या ही बातमी तुम्हाला कोणी दिली..." खरे म्हणाले, "सर, मी अजूनही नासिकलाच राहतो. सकाळी सुहासिनी सबनीस यांची चौकशी करत पोलिस तिथे आले होते. त्यांच्याकडून समजलं मला. म्हणून मी तातडीने निघालो. हे विलचे पेपर्स. बघा, केससाठी काही उपयोग होतो का. याची एक कॉपी माझ्या बँकेच्या लॉकरमध्ये ठेवली आहे..." फाईल हातात घेत प्रधान म्हणाले, "या विलबद्दल सुहासिनी मॅडमशिवाय अजून कोणाला काही माहित आहे का..." त्यावर खरे म्हणाले, "कदाचित. मी जेव्हा मावशीला भेटायला गेलो तेव्हा मि. देसाई तिथेच होते. मी गेलो आणि ते निघाले. मावशीने, "विलचे पेपर्स आणलेस का..." असं त्यांच्याचसमोर विचारलं होतं मला. शिवाय मावशीची शेवटची सही झाली आणि त्याचवेळी रंजनदेखील तिथे आला. तेव्हा त्याची नजर गेली होती या पेपर्सवर. पण तो काही बोलला नाही..."

ऍडवोकेट खरे गेल्यावर प्रधान आणि उमाने पेपर्स वाचले. मग उमाकडे वळत प्रधान म्हणाले, "म्हणजे रंजन आणि मि. देसाई, दोघांनाही या पेपर्सबद्दल माहित होतं तर. रंजनकडून कदाचित पूजालाही समजलं असेल..." होकारार्थी मान हलवत उमा म्हणाली, "सर, पण यात काय लिहिलं आहे, ते कळलं असेल त्यांना... कारण मुख्य मुद्दे तर तिसऱ्या पानावर आहेत..." हनवटी चोळत प्रधान म्हणाले, "हम्म्म... आय डाऊट. लेट्स आस्क पूजा फर्स्ट..." दोघंही पूजाला ज्या सेलमध्ये बंद करून ठेवलं होतं तिथे गेले. पूजा एका कोपऱ्यात रडत बसली होती. दाराचा आवाज ऐकून ती उभी राहिली. हात जोडून दोघांजवळ जात ती म्हणाली, "सर, मला खरंच काहीच माहित नाही हो. माझ्याकडून हे पाप घडलं याची कल्पनाही करवत नाही मला. आमच्यात वाद होते, पण ते कुठल्या घरात नसतात... तेवढ्यासाठी मी आईंना..." पूजाकडे रोखून पाहत उमा म्हणाली, "या मागचं कारण वेगळं असू शकतं... नाही का पूजा मॅडम..."

पूजाचा गोंधळलेला चेहेरा पाहून उमा म्हणाली, "वेगळं कारण म्हणजे तुमच्यासोबत घडलेली एक घटना, ज्यात मकरंद इनव्हॉल्व्ह होता..." मकरंदचं नाव ऐकताच पूजाचे डोळे मोठे झाले. तेव्हा उमा म्हणाली, "मॅडम, आम्ही पोलिस ऑफिसर्स आहोत. हाती आलेल्या केसची पाळंमुळं खणून काढणं हे आमचं पहिलं काम. मकरंदबद्दल आम्हाला समजलं आहे. शिवाय तुम्ही लिहिलेली डायरीही हाती लागली आहे आमच्या..." हे ऐकून पूजा पुरती गोंधळली. काही क्षण शांतंतेत गेल्यावर पूजा बोलू लागली, "ही गोष्ट लपवण्याचा खूप प्रयत्न केला मी, पण आता सांगावंच लागेल. मी लहान असतानाच आई-बाबा गेले. माझ्या काकांनी मला लहानाचं मोठं केलं. त्या घरात काकूकडून मला सतत हिणवलं जायचं. मग एक दिवस ते घर सोडून मी पुण्याला आले. पेईंग गेस्ट म्हणून एका आजीकडे राहू लागले. एक पार्ट टाईम नोकरी पत्करली. त्याच पैशात घर आणि कॉलेज असे दोन्ही खर्च भागवत होते. कॉलेजमध्ये मला मकरंद भेटला. त्याची डॅशिंग पर्सनॅलिटी पाहून मी भारावले...

कधी मूव्ही, कधी गार्डन असे आम्ही भेटू लागलो. आजींना मकरंदबद्दल सांगावं असं माझ्या मनात आलं. त्या दिवशी आजी काही कामासाठी बाहेर गेल्या होत्या. त्या रोजंच त्यावेळी बाहेर जायच्या आणि दीड-दोन तासांनी परतायच्या. आजी बाहेर पडल्या आणि दहाच मिनिटात मकरंद येऊन पोहोचला. त्याला पाहून मला आश्चर्य वाटलं. मी त्याला परिस्थितीची कल्पना दिली आणि कुठेतरी बाहेर जाऊ असा आग्रह धरला. मकरंद कुत्सित हसला आणि मला ढकलून दार लाऊन घेतलं. मग त्याने खिशातून एक इंजेक्शन काढून स्वत:ला टोचलं. त्यानंतरचा त्याचा अवतार पाहून मी अजूनच घाबरले. मकरंदचे ते लाल झालेले डोळे, ती क्रूर नजर पाहून माझी खात्री पटली, की त्याने ड्रग्सचं इंजेक्शन घेतलं होतं. पुढे येत मकरंद म्हणाला, "तुला काय वाटलं, तुझ्यावर प्रेम आहे माझं... तुझ्यासारख्या कित्येकींना फिरवतो मी. कोणीही मला नाही म्हटलं नाही कधी. पण तू... जरा हात लावायचा प्रयत्न केला तर लांब ढकलतेस मला. तुझ्यासारखी पहिल्यांदाच भेटली मला. मग मी पण ठरवलं. जे हवं ते मिळवायचंच...

मी घरावर लक्ष ठेवलं. मला समजलं, म्हातारी रोज या वेळी बाहेर जाते. बस. मी ठरवलं, हीच वेळ साधायची. आणि आज... तू प्रेम करतेस ना माझ्यावर... मग दे मला हवं ते..." इतकं बोलून त्याने माझ्यावर हात टाकला. मी स्वत:ला सोडवण्याचा प्रयत्न करू लागले, पण मकरंदच्या ताकदीपुढे माझं काहीच चालत नव्हतं. माझं डोकं कपाटावर आदळलं आणि माझी शुद्ध हरपली. पुढचं काहीच आठवत नाही मला. शुद्धीवर आले तेव्हा पाहिलं, की माझे कपडे जागोजागी फाटलेले होते. एक लेडी पोलिस माझ्या शेजारी बसली होती. मकरंदला पोलिसांनी पकडून ठेवलं होतं. मकरंद माझ्याशी असा वागेल असं स्वप्नातसुद्धा वाटलं नव्हतं मला. त्याच्यासोबत माझं नाव जोडलं गेलं असतं तर माझं काय झालं असतं या विचाराने मी हबकले आणि पोलिसांना माझं नाव गुप्त ठेवण्याची विनंती केली...

मकरंदला शिक्षा झाली खरी, पण तो प्रसंग मला स्वस्थ बसून देत नव्हता. मी कसंबसं कॉलेज पूर्ण करून मुंबईला आले आणि नोकरी पत्करली. त्याच सुमारास मला रंजन भेटला. आमची मैत्री झाली, भेटी वाढत गेल्या आणि एक दिवस रंजनने मला मागणी घातली. त्याचा मनमिळाऊ स्वभाव, गोड बोलणं मलाही आवडलं होतं. पण आधीचा अनुभव गाठीशी असल्याने मी माझ्या परीने त्याची चौकशी केली, मगच लग्नाला होकार दिला. लग्नानंतर मी पूर्ण गृहिणी झाले. वर्ष झालं आमच्या लग्नाला पण अजूनही रंजनला मकरंदबद्दल काहीच माहित नाही. कधी कधी पुन्हा आठवणी जाग्या व्हायच्या. तेव्हा मन हलकं करण्यासाठी मी डायरी लिहू लागले. कदाचित त्यातलीच काही पानं आईंनी वाचली असावीत. त्या गेल्या त्याच्या आदल्या संध्याकाळी त्यांनी मला याबद्दल विचारलं होतं. त्यावेळी मी काहीतरी उत्तरं दिली, पण त्यांनी रंजनला काही सांगितलं तर... या विचाराने मी मनातून घाबरले होते..."

"आणि म्हणून तुम्ही सुहासिनी मॅडमना गच्चीवरून..." उमाचे हे उद्गार ऐकून पूजाचा चेहेरा अजून पडला. डोळ्यात अश्रू आणत पूजा काही बोलणार इतक्यात उमाच म्हणाली, "काही बोलू नका पूजा मॅडम. काहीही माहित नसल्याचा उगाच आव आणताय तुम्ही..." असं म्हणत टेबलवर हात मारून उमा बाहेर आली. मागून येणाऱ्या प्रधानांकडे वळत ती म्हणाली, "सर, मला तर वाटतं पूजा आपल्याला भरकटवते आहे. कदाचित हे सगळं तिनेच प्लॅन केलं असावं..." सेलच्या बाजूला असलेल्या दोन खोल्यांकडे पाहत प्रधान म्हणाले, "सुधाकर देसाई आणि रंजनबद्दल काय सांगशील उमा... त्यांच्याकडेही त्यांची त्यांची कारणं आहेतच की हे कृत्य करण्यासाठी. सुहासिनी सबनीस यांना हिप्नोटाईझ केलं गेलं हे तर कनफर्म आहे. पण या तिघांपैकी हे कोणी केलं, याचा तपास करायला हवा..." प्रधान आणि उमा बोलतच होते की प्रधानांचा फोन वाजला...

"बोल आनंद... हां... ओह... ओके, तुम्ही दोघं तिथे पोहोचा. आम्ही पण येतो..." फोन ठेवत उमाकडे वळून प्रधान म्हणाले, "आनंदचा फोन होता. त्या दोघांना खूप महत्वाची माहिती आणि काही पुरावेपण मिळाले आहेत. या तिघांना घेऊन आपल्याला मधुबन सोसायटीमध्ये जायचं आहे. बहुतेक आजच या केसवर पडदा पडेल..." उमाच्या चेहेऱ्यावर स्मितहास्य उमटलं. दोन हवालदारांसह पूजा सबनीस, रंजन सबनीस, सुधाकर देसाई, उमा आणि प्रधान, मधुबन सोसायटीकडे रवाना झाले. हवालदारांसह मागे बसलेले पूजा, रंजन आणि सुधाकर देसाई एकमेकांकडे एकेक कटाक्ष टाकत होते. आसवं भरलेल्या नजरेने रंजनकडे पाहत पूजाने रंजनच्या हातावर हात ठेवला. हे पाहून रंजनच्या डोळ्यात राग उतरला. पूजाकडे रोखून पाहत रंजनने तिचा हात झटकला आणि जीपच्या बाहेर पाहू लागला. थोड्याच वेळात जीपने मधुबन सोसायटीच्या आवारात प्रवेश केला...

सायरनचा आवाज ऐकून काही जणं आवारात जमले. जीपमधून सगळे उतरल्यावर प्रधानांनी बोलायला सुरुवात केली, "आपण इथे जमलोत ते सुहासिनी सबनीस यांच्या मृत्यूमागचं रहस्य उलगडण्यासाठी. सुहासिनी सबनीस यांचा मृत्यू अपघाती नसून तो एक खून होता. प्रत्येक खुनामागे एक मोटिव्ह किंवा कारण असतं. या केसला चार बाजू आहेत. पहिली बाजू म्हणजे स्वत: सुहासिनी सबनीस. त्या त्यांच्याही नकळत एका अशा सापळ्यात अडकल्या, ज्यातून बाहेर पडण्याचा एकमेव मार्ग म्हणजे मृत्यू. केसची दुसरी बाजू म्हणजे पूजा सबनीस. पूजासुद्धा त्याच सापळ्यात अडकली होती ज्यात सुहासिनी मॅडम होत्या. पण पूजासाठी त्यातून बाहेर पडण्याचा मार्ग होता तुरूंगवास. हो. सुहासिनी सबनीस आणि पूजा सबनीस या दोघींनाही हिप्नोटाईझ केलं गेलं होतं आणि असा आभास निर्माण केला, की पूजानेच सुहासिनी सबनीसला गच्चीतून खाली ढकलून दिलं आहे. कोण करू शकतं असं... पूजा मॅडम, बी.एस.सी. आहात ना. माईंड कंट्रोल हा विषय तुमच्या परिचयाचाच आहे. लग्न झाल्यानंतर सासूसोबत होणारी सततची भांडणं आणि वाद यामुळे वैतागून जाऊन, ऍक्रोफोबिया आणि हिप्नॉटिझम यांच्या कवचाआड लपून तुम्हीच हे कृत्य केलं असेल तर..."

पूजा काही बोलणार इतक्यात रंजनकडे वळत प्रधान म्हणाले, "या केसची तिसरी बाजू म्हणजे तुम्ही मि. रंजन. तुमच्या घरी मी तुम्हाला विचारलं होतं, सुहासिनी मॅडमचा इनहेलर तुमच्या कपाटात कसा होता...??? तुम्ही उत्तर नाही दिलंत..." प्रधानांकडे पाहत रंजन म्हणाला, "रोज सकाळी मी पम्पमध्ये औषध भरून तो आईच्या खोलीत ठेवतो. आज जरा घाईत होतो. पम्प भरला होता पण तो तिथेच कपाटात राहिला..." रंजनला मध्येच तोडत उमा म्हणाली, "इतक्या घाईत होतात तुम्ही मि. रंजन, की तुमची फाईलसुद्धा विसरलात आणि त्याच वेळी पूजा मॅडमला फोन केलात जेव्हा सुहासिनी मॅडम गच्चीकडे जात होत्या. हाऊ कनव्हिनियंट..." उमाकडे पाहत रंजनने विचारलं, "म्हणजे... मी आईचा खून केला असं तर नाही ना म्हणायचं तुम्हाला..." उमाच्या पुढे येत प्रधान म्हणाले, "में बी... स्वत:चे पैसे फ्लॅटमध्ये घालूनही फ्लॅटचा मालकी हक्क तर नाहीच मिळाला, शिवाय नॉमिनेशन पण गेलं. याचा राग मनात ठेऊन तुम्ही..."

बाजूलाच उभे असलेले सुधाकर देसाई स्मित करून रंजनकडे पाहत होते. त्यांना तसं पाहून प्रधान म्हणाले, "मि. देसाई, तुम्हीसुद्धा एक संशयित आहात बरं का..." हे ऐकून सुधाकर देसाईंचे भाव बदलले आणि आवाज चढवत ते म्हणाले, "मी... संशयित... का... माझा काय संबंध...!!!" यावर उमा म्हणाली, "तुम्हाला बिझीनेससाठी हवे असलेले पैसे सुहासिनी मॅडमने दिले नाहीत. वर त्यांना हॉस्पिटलमध्येही तुम्हालाच न्यावं लागलं. त्याचा खर्च वेगळा... नॉमिनेशन तुमच्या नावावर झालं हे कळल्यावर तुम्ही या संधीचा फायदा घ्यायचा असं ठरवलं नसेल कशावरून..." मग सर्वांकडे पाहत प्रधान म्हणाले, "एक मृत्यू आणि तीन संशयित... आता खरा गुन्हेगार शोधायला आपल्याला त्याच जागी जायला लागेल जिथे गुन्हा घडला. चला. सगळे गच्चीत जाऊ. मि. शिर्के, एक विटनेस म्हणून तुम्ही पण चला आमच्यासोबत..." सर्वजण गच्चीच्या दाराशी पोहोचले. प्रधानांनी मि. शिर्केंकडे वळत चावीची मागणी केली. मि. शिर्केंनी चावी देताच उमाने ती घेऊन दार उघडलं...

प्रधान, उमा, मि. शिर्के, मि. देसाई, रंजन, पूजा आणि अजून चार-पाच जण दारातून आत गेले. सर्वांकडे पाहत प्रधान म्हणाले, "जे घडलं ते इथे घडलं. सुहासिनी मॅडम दाराकून आत आल्या. शिडी चढून टाकीवर जाऊ लागल्या. तेवढ्यात पूजा मॅडम इथे आल्या. सुहासिनी मॅडमना टाकीवर जाताना पाहून पूजा मॅडम पण त्यांच्या मागे गेल्या आणि त्यांनी सुहासिनी मॅडमना टाकीवरून ढकलून दिलं व स्वत: तिथेच बेशुद्ध पडल्या. पण म्हणतात ना, डोळ्यांनी पाहिलेली गोष्टसुद्धा कधी-कधी फसवी असते... तसंच इथेही घडलं. आता ते कसं घडलं हे आपण पाहू..." बोलता बोलता प्रधान पूजासमोर उभे राहिले. पूजाला इतर सर्व दिसत होतं, पण प्रधांनांच्या मागे उभी असलेली उमा दिसत नव्हती. प्रधान उमाकडे वळले आणि म्हणाले, "आपण कल्पना करू, की सब इंस्पेक्टर उमा म्हणजे सुहासिनी मॅडम आहेत. उमा दारात ये..." उमा दारात उभी राहिली तशी वॉकी-टॉकी तोंडाजवळ धरत प्रधान म्हणाले, "सचिन, नाव..."

त्याच बरोबर त्या बिल्डिंगपासून काही अंतरावर असलेल्या एका बिल्डिंगवर एक लाल क्रॉस प्रकाशमान झाला. प्रधानांनी उमाला इशारा करताच उमा एक टक बघत टाकीच्या दिशेने चालू लागली. उमा शिडी चढत असताना प्रधान पूजाच्या समोरून बाजूला झाले. तेव्हा तो क्रॉस पूजालाही दिसू लागला. क्रॉस पाहताच हळुवार हुंदके देणारी पूजा एकदम शांत झाली आणि उमासारखीच एक टक पाहत टाकीच्या दिशेने जाऊ लागली. उमा तोवर टाकीवर चढून सर्वांकडे तोंड करून उभी राहिली. पूजा टाकीवर पोहोचली. तिला चमकणारा क्रॉस स्पष्ट दिसत होता. समोर उभ्या उमाला ढकलण्याच्या पावित्र्याने पूजा तिच्या दिशेने वळली. खाली उभ्या असलेल्या प्रधानांनी सचिनला वॉकी-टॉकीवर सांगितलं, "सचिन, पुट इट ओफ..." क्रॉस चमकायचा बंद झाला. पूजा त्याच क्षणी भानावर आली आणि इथे-तिथे पाहू लागली. उमाने तिला सांभाळलं आणि अलगद शिडीवरून खाली घेऊन आली...

दोघीही खाली उतरल्यावर प्रधानांनी बोलायला सुरूवात केली, "सुहासिनी मॅडमचा खून असा झाला. हा असा खून होता ज्यात मृत व्यक्ती आणि खूनी दोघंही विटनेस नव्हते. मि. रंजन, गुन्हा पूजाच्या हातून घडला. पण तो त्यांनी स्वत: नाही केला, तर हिप्नॉटिझमचा आधार घेऊन त्यांच्याकडून तो घडवला गेला. सुहासिनी मॅडमनाही तसंच हिप्नोटाईझ केलं गेलं होतं. नाहीतर त्या स्वत:हून टाकीवर का जातील... व्हिडियो पाहून आम्हाला वाटलं या केसला दोनच बाजू आहेत. एक म्हणजे सुहासिनी मॅडम आणि दुसरी पूजा. मी बिल्डिंगच्या पाळतवर माणसं ठेवली. सुहासिनी मॅडमशी संबंधीत व्यक्तींची माहिती गोळा केली. तेव्हा रंजन आणि सुधाकर देसाईसुद्धा संशयाच्या जाळ्यात अडकले. पण जसजसं आम्ही अजून खोलात शिरलो. व्हिडियो परत परत पाहिले. तसी आमची खात्री पटली. या केसला चार नाही, तर पाच बाजू आहेत. केसचा पाचवा कोन आणि या कटाचा मुख्य सूत्रधार आहे मकरंद..."

हे नवीन नाव ऐकून सर्वजण गोंधळात पडले. पूजा थोडी भांबावल्यासारखी दिसली. पण तिने तसं जाणवू दिलं नाही. प्रधानांनी पुन्हा बोलायला सुरुवात केली, "दोन वर्षांपूर्वी पुण्यात पूजा ज्या कॉलेजमध्ये शिकत होती, तिथे मकरंदसुद्धा होता. एक दिवस ड्रग्सच्या नशेत मकरंदने पूजाच्या घरात घुसून तिच्यावर हात टाकला. कोणी सुजाण नागरिकाने वेळेवर पोलिसात कळवल्यामुळे पूजावरचं संभाव्य संकट टळलं आणि मकरंदला अटक झाली. जेलमध्ये मकरंदला बाबू भेटला. पाच वर्षांपूर्वी बाबू एक भुरटा चोर होता, जो लोकांना हिप्नोटाईझ करून त्यांना लुबाडायचा. या बाबूने मकरंदला हिप्नॉटिझमच्या काही क्लृप्त्या शिकवल्या. मकरंदला पूजाचा बदला घ्यायचाच होता. बाबूने शिकवलेल्या हिप्नॉटिझम ट्रिक्सचा वापर करून मकरंदने पूजाकरवी सुहासिनी मॅडमचा खून करवला आणि स्वत:चा बदला पूर्ण करून घेतला..." "खोटं आहे हे. मकरंदने खून नाही करवला. तो तसं करूच शकत नाही..." प्रधानांचं बोलणं मध्येच तोडणाऱ्या या वाक्याने सर्व चपापले आणि हे शब्द आलेल्या दिशेने पाहू लागले...

समोर मि. शिर्के रागाने लाल झालेले दिसत होते. त्याकडे पाहत उमा म्हणाली, "का मि. शिर्के... असं का म्हणताय तुम्ही... आमच्याकडे पुरावे आहेत..." मि. शिर्के पुन्हा उफाळून म्हणाले, "नाही. मकरंद खून करूच शकणार नाही..." त्यावर प्रधानांनी लगेच विचारलं, "का..." मि. शिर्के म्हणाले, "कारण त्याने जेलमध्येच आत्महत्या..." मि. शिर्केंना मध्येच तोडत प्रधान म्हणाले, "राईट मि. शिर्के. मकरंदने जेलमध्येच आत्महत्या केली. हे तुम्हाला माहित असण्याचं कारण म्हणजे, मकरंदचं संपूर्ण नाव आहे मकरंद अशोक शिर्के. तुमचा एकुलता एक मुलगा. आता हे ही सांगून टाका मि. शिर्के, खुनाचा हा कट मकरंदने नाही, तर कोणी रचला..." मि. शिर्के आवाज चढवत म्हणाले, "हो. मी करवला हा खून. माझ्या मुलाच्या खुनाचा बदला घेतला मी. त्याने आत्महत्या नाही केली. या पूजाने भाग पाडलं मकरंदला आत्महत्या करायला..." मग पूजाकडे वळत ते म्हणाले, "काय गं... पोलिसांनी त्याला वेळेतच पकडलं होतं ना... तुला काहीच झालं नव्हतं ना... मग तक्रार करून मकरंदचं आयुष्य का बर्बाद केलंस... तू तक्रार मागे घेतली असतीस तर कोणाला कळलंही नसतं की तो ड्रग्स घेतो आणि त्याने तुझ्यावर... पण तू... म्हणून मी तुला अडकवलं..."

मग प्रधानांकडे वळत मि. शिर्के म्हणाले, "वेळ खराब होती इंस्पेक्टर, मकरंदलाही वाचवू शकलो नाही आणि त्याचा बदलाही घेऊ शकलो नाही. पण आज वेळ चांगली आहे. तुमच्याकडे माझ्याविरुद्ध काहीच पुरावे नाहीत. नुसत्या बोलबच्चनने काहीच होत नाही... हा...हा...हा..." "पुरावा नाही कसा... सबळ पुरावा आहे मि. शिर्के..." वेडवाकडं हसत असताना दारातून हा आवाज आला. सर्वांनी दारात पाहिलं तर दोन हवालदारांनी एका माणसाला पकडून ठेवलं होतं. दोन हवालदार, आनंद आणि सचिन बाजूला उभे होते. मि. शिर्केंकडे पाहत आनंद म्हणाला, "याला ओळखता ना मि. शिर्के... नाही म्हणू नका. हा बाबू आहे बाबू. तुमच्या फोन रेकॉर्डमध्ये असलेला बाबूचा नंबर आणि "Activ Securities"च्या आवारातल्या कॅमेऱ्याने टिपलेली तुम्हा दोघांची भेट, हे पुरावे आहेत आमच्याकडे..." आनंदच्या म्हणण्याला पुढे नेत सचिन म्हणाला, "बाबूचा वापर करून मकरंदचा बदला घेण्यासाठी तुम्ही पूजा सबनीसला अडकवायचा प्रयत्न केलातच, पण सुहासिनी मॅडमना मारण्यातही तुमचा स्वर्थच होता नाही का..."

सचिनच्या बोलण्याला पुढे नेत प्रधान म्हणाले, "मि. शिर्के, सुहासिनी सबनीस यांच्या मृत्यूमागे काहीतरी पाणी मुरतंय हे इथे आल्या क्षणापासून आम्हाला जाणवत होतं. म्हणून आम्ही इथे छुपा पहारा बसवला. त्यात सोसायटीच्या खात्यांमध्ये तुम्ही केलेल्या आर्थिक गैरव्यवहारांबद्दल आम्हाला बरीच माहिती मिळाली. शिवाय आनंद जेव्हा सी.सी.टि.व्ही चेक करायला गेला, तेव्हा रेकॉर्डिंगमध्ये छेडछाड केल्याचंही समोर आलं. पूजा सबनीसबद्दलच्या तपासात पूजा मुजूमदार आणि मकरंद शिर्के यांची केस समोर आली. तुम्हीच मकरंदचे वडील आहात ही गोष्ट समजली. गच्चीतलं फुटेज बघताना क्रॉसमधला बंद झालेला दिवा आणि क्रॉसखाली होत असलेली हालचाल आम्हाला जाणवली. तिथे मिळालेल्या वस्तूंवरून आम्ही "Activ Securities"मध्ये गार्ड असणाऱ्या बाबूपर्यंत पोहोचलो. त्याने सर्व सांगितल्यावर आमची खात्री पटली, की तुम्हीच आहात या कटामागचे खरे सूत्रधार. आणि म्हणूनच हा सगळा बनाव रचला आम्ही... आता तोंड उघडा मि. शिर्के..."

मि. शिर्केंनी मान खाली वळवली. एक मोठा सुस्कारा सोडला आणि बोलते झाले, "हो. मीच घडवून आणलं सगळं. मी मकरंदला पोलिस स्टेशनला भेटायला गेलो तेव्हा ही पूजासुद्धा होती तिथे. मकरंदने विनवण्या करूनही पूजाने केस मागे घेतली नाही आणि मकरंदला शिक्षा झाली. लोक त्याच्याबद्दल काहीबाही बोलत असल्याचं जसं माझ्या कानावर येत होतं तसंच ते मकरंदच्याही कानी पडत होतं. मकरंद खचत चालला होता. अखेर एक दिवस मकरंदने ब्लेडने हाताची नस कापून... याला जबाबदार होती पूजा. मला पूजाला संपवायचं नव्हतं, तर तिला आयुष्यातून उठवायचं होतं. माझा मकरंद जसा एकटा पडला, तसं तिला एकटं पाडायचं होतं. एकीकडे पूजा होती, तर दुसऱ्या बाजूला होती ही सुहासिनी सबनीस... जुन्या मधुबन सोसायटीमध्ये मी ट्रेजरर होतो. पैशांमध्ये केलेले बारीक-सारीक हेरफेर जेव्हा पचले, तेव्हा माझी भूक वाढली आणि मोठे हात मारायला लागलो. सगळं सुरळीत चालू होतं. कोणालाही यात कसलाही पत्ता लागत नव्हता. पण तेवढ्यात सोसायटी रीडेव्हलप झाली...

सोसायटीत आलेल्या नवीन मेंबर्सने नव्या कमिटीची मागणी केली. माझं खजिनदारपद जाऊन मी सेक्रेटरी झालो आणि सुहासिनी सबनीस नव्या ट्रेजरर झाल्या. मला वाटलं, बाई आहे तर गुंडाळून ठेवता येईल. पण ही तर माझ्या अपेक्षेपेक्षा जास्त हुशार निघाली. रीडेव्हलपमेंटच्या वेळी केलेली अफरातफर तर पकडलीच, पण माझ्या मागच्याही गैरव्यवहारांबद्दल तिला समजलं. एक दिवस मला घरी बोलवून सर्व पैसे भरण्यासाठी तिने सात दिवसांची मुदत दिली. पूजा सबनीसचा बदला कसा घ्यायचा आणि सुहासिनी सबनीसला कसं रोखायचं या विचारात असतानाच एक दिवस मला हा बाबू भेटला. कोणाच्यातरी ओळखीने "Activ Securities"मध्ये हा गार्ड म्हणून काम करत होता. मकरंद ज्या जेलमध्ये होता तिथे बाबूसुद्धा होता. या बाबूने मला सांगितलं, की अडीच वर्षांपूर्वी सुहासिनी सबनीसमुळेच तो पकडला गेला होता. आमच्या दोघांचे शत्रू एकाच परिवारात होते. आम्ही दोघांनी हातमिळवणी केली. त्याच दर्म्यान रंजन आणि पूजा सोसायटीत परत आले. मी आणि बाबूने एक प्लॅन बननला...

माफी मागण्याच्या बहाण्याने मी सुहासिनी सबनीसच्या घरी पोहोचलो. तेव्हा बाबूही होता माझ्यासोबत. त्या बयेने बाबूला ओळखलं पण बाबूनेही तिची माफी मागितली आणि बोलता बोलता तिला लाल क्रॉसवरून हिप्नोटाईझ केलं. मग बाबूने पूजाला गाठलं आणि तिलाही तसंच क्रॉसवरून हिप्नोटाईझ केलं. दोन दिवसांनी आम्ही सगळे सोसायटी पिकनिकला जाणार होतो, पण सबनीस परिवार आणि अजून एक-दोन कुटुंब येणार नव्हती. आम्ही पिकनिकचाच दिवस नक्की केला. मी रामदिनकडून चावी मिळवून त्याची डूप्लिकेट बनवून घेतली. कॅमेरा रेकॉर्डिंगमध्ये फेरफार करून बाबूला गच्चीत नेऊन क्रॉस बसवायची जागा निश्चित करून घेतली. मला काय माहित होतं सगळं वेळेच्या आधीच घडेल. सकाळी त्या बिल्डिंगवर क्रॉस बसवून बाबू त्याची टेस्ट घेणार होता पण..." मि. शिर्केंचं बोलणं पुढे नेत बाबू म्हणाला, "मी क्रॉसमधला लाईट तपासत होतो. कनेक्शन लूज असल्याने लाईट बंद झाला. त्याचवेळी समोरच्या बिल्डिंगमधून कोणीतरी खाली पडल्याचं मी पाहिलं आणि काय घडलं असावं ते लक्षात येऊन मी ताबडतोड सटकलो..."

बोलणं संपल्यावर मि. शिर्केंजवळ येत प्रधान म्हणाले, "तुम्हा दोघांचा प्लॅन तर चांगला होता मि. शिर्के... सबनीस परिवारात घडलेल्या योगायोगांमुळे पिकनिकच्या दोन दिवस आधीच सुहासिनी सबनीसना संपवण्यात तुम्ही यशस्वीही झालात, पण पूजाला तुम्ही अडकवू शकला नाहीत. पूजाला असलेला ऍक्रोफोबिया, तिच्यावरचा हिप्नोसिसचा प्रभाव काढण्याची न मिळालेली संधी, मकरंद आणि बाबूच्या केसेस आणि क्रॉस लावताना "Activ Securities"च्या यूनिफॉर्ममध्ये असलेला बाबू, या गोष्टी तुम्हा दोघांच्या विरोधात गेल्या. गुन्हा कधीच लपत नाही मि. शिर्के... आणि बाबू, जेलमधून सुटल्यावर नव्याने आयुष्य सुरू करण्याची संधी तुला मिळाली होती. पण ती तू गमावलीस. हवालदार, घेऊन जा या दोघांना..." मि. शिर्के आणि बाबूला घेऊन हवालदार निघून गेले. रंजनकडे वळत प्रधान म्हणाले, "मि. रंजन, चला. तुमच्या घरी जाऊ. मि. देसाई, तुम्हीपण या..."

सर्वजण सबनीसांच्या घरात पोहोचल्यावर विलचे पेपर्स काढत प्रधान म्हणाले, "हे सुहासिनी मॅडमचं विल आहे. बहुतेक, येणाऱ्या मृत्यूची चाहूल त्यांना आधीच लागली होती. मि. देसाई, तुमच्या प्रॉब्लेमचा त्यांनी पुरेपूर विचार केला आहे. सुहासिनी मॅडमच्या नावे वेगवेळ्या बँकेत असलेले सत्तावीस लाख रुपये त्यांनी तुमच्या नावाने केले आहेत. आणि मि. रंजन, हा फ्लॅट त्यांनी तुमच्या व पूजाच्या नावावर केला आहे. सोबत, तुम्हाला लिहिलेलं हे पत्रही आहे. यात त्यांनी तुमच्या आणि मि. देसाईंच्या बिघडलेल्या संबंधांबद्दल लिहिलं आहे. मि. रंजन, मि. देसाई, दोघांनीही हे पत्र वाचा. आत्तापर्यंत जे झालं ते झालं. सुहासिनी मॅडमची शेवटची इच्छा समजून तुमच्यातले मतभेद मिटवून टाका. पूजा मॅडम, तुम्ही निर्दोष आहात, पण तुमची रीतसर सुटका झालेली नाही. तुम्ही आमच्यासोबत चौकीवर चला. काही फॉरमॅलिटीज बाकी आहेत..." सर्वजण निघत असताना पूजाकडे पाहत रंजन म्हणाला, "पूजा, आम्ही दोघंही तुझी वाट पाहतोय आपल्या या घरात. लवकर ये..."

चौकीवर कागदपत्रांची पूर्तता झाल्यावर घरी जायला निघालेल्या पूजाला थांबवत उमा म्हणाली, "पूजा मॅडम, मकरंदबद्दल या केसशी संदर्भात जेवढी गरजेची माहिती होती, तेवढीच आम्ही समोर आणली. आम्ही कायद्याचे रक्षक आहोत. गुन्हेगाराला शिक्षा देणं हेच आमचं काम आहे. कदाचित मि. शिर्केंनाही तुमच्या आणि मकरंदबद्दल संपूर्ण मीहिती नसेल, पण मकरंदबद्दल तुमच्या परिवाराला सर्वकाही माहित असणं, तुमच्या संसाराच्या आणि पुढील आयुष्याच्या दृष्टीने गरजेचं आहे. मकरंदबद्दलची तुमची निवड चुकली, पण रंजन चांगला माणूस आहे. शांतपणे त्यांना सगळं सांगा. ते नक्कीच समजून घेतील..." पूजाने होकारार्थी मान डोलावली आणि डोळे पुसून समाधानाने घराकडे निघाली...

समाप्त.

@ अनिकेत परशुराम आपटे.