पाचवा कोन... (पहिला भाग)

सकाळचे आठ वाजले होते. सिक्यूरिटी केबिनमध्ये रामदिन बसला होता. बाजूने जात असलेल्या एका माणसाला पाहून तो उठला. बाहेर येत, "गुड मार्निंग साब..." असं म्हणत त्याने सलाम ठोकला. रामदिनकडे पाहत तो माणूस म्हणाला, "हां रामदिन... इस साल दिवाली में गाँव जा रहे हो या नहीं..." रामदिन हसत म्हणाला, "जाना तो है साब | छुट्टी की अर्जी भी दी है आफिस में | देखते हैं क्या जवाब..." दोघं बोलतच होते की, "आऽऽऽऽऽऽऽऽ..." असा जोरदार किंकाळीचा आवाज आला...

दोघांनी आवाजाच्या दिशेने पाहिलं तर कोणीतरी वरून खाली पडत होतं. दोघं धावतच तिथे गेले. ती पडणारी व्यक्ती "धप्..." असा आवाज करत जमिनीवर पडली. रामदिन आणि तो माणूस पडलेल्या व्यक्तीजवळ पोहोचले. रक्ताच्या थारोळ्यात ती व्यक्ती पाठीवर पडली होती. सताड उघड्या डोळ्यांनी ती वर पाहत होती. त्या व्यक्तीने आपला थरथरता हात बिल्डिंगकडे नेला आणि काही क्षणातच ती व्यक्ती गतप्राण झाली. तिथे इतर बघ्यांचीही गर्दी जमली होती. रामदिन म्हणाला, "अरे, यह तो सात मालेवाली सबनीस आँटी है..." रामदिनसोबतच्या त्या माणसाने मोबाईल काढत फोन लावला, "हॅलो, पोलीस..."

तपास सुरू झाला. सब इंस्पेक्टर उमा आणि सब इंस्पेक्टर सचिन बॉडी चेक करत होते. सीनियर इंस्पेक्टर प्रधानांनी गर्दीकडे पाहत विचारलं, "फोन कोणी केला होता..." एक माणूस पुढे होत बोलता झाला, "सर, मी फोन केला होता. माझं नाव अशोक शिर्के. या सोसायटीचा सेक्रेटरी. एक नंबर बिल्डिंगमध्ये राहतो. या मिसेस सुहासिनी सबनीस. याच दोन नंबर बिल्डिंगमध्ये सातव्या मजल्यावर राहतात. मी आणि रामदिन बोलत होतो तेव्हा ओरडण्याचा आवाज आला. आम्ही बिल्डिंगकडे पाहिलं तेव्हा या वरून खाली पडत होत्या. आमच्या समोरच या कोसळल्या आणि बिल्डिंगकडे बोट दाखवू लागल्या. आम्ही डोक्टरांना फोन केला असता, पण त्या आधीच..."

प्रधान आणि आनंद बिल्डिंगकडे पाहू लागले. आनंद म्हणाला, "सर, या बाजूच्या सर्व खिडक्यांना ग्रिल आहेत. एखाद्या खिडकीचं ग्रिल उघडलं असेल तर सांगता येत नाही. पण मला वाटतं या बाई गच्चीवरून पडल्या असाव्यात..." होकारार्थी मान हलवत प्रधान म्हणाले, "आनंद, तू गच्चीवर जाऊन तपास कर. बघ काही हाती लागतंय का. आणि सचिन, एँब्यूलंस बोलाव. बॉडी डॉककडे घेऊन जा..." आनंद लिफ्टकडे गेला तर सचिन फोन बाहेर काढत बॉडीकडे वळला. प्रधानांकडे येत उमा म्हणाली, "सर, हिट खूप जोरात असणार. डोक्यातून खूप रक्त गेलंय..."

उमा बोलतच होती, की आनंदचा फोन आला, "हां बोल आनंद... काय... ओके. मी पाठवतो..." लगेच उमाकडे वळत प्रधान म्हणाले, "आनंद सांगतोय, वर एक मुलगी बेशुद्धावस्थेत पडलेली आहे. तू जरा वर जाऊन बघ..." मग गर्दीकडे पाहत त्यातल्या बायकांना उद्देशून ते म्हणाले, "प्लीज, तुमच्यापैकी एखाद-दोन जणी गच्चीत जाता का... त्या मुलीची ओळख पटेल. घाबरू नका आमची ऑफिसर उमा आहे तुमच्यासोबत..." तीन महिला आणि उमा लिफ्टकडे गेले आणि प्रधान शिर्केंकडे वळले, "मि. शिर्के, या सबनीस मॅडमच्या घरी कोण कोण असतं..." बॉडीकडे पाहत शिर्के म्हणाले, "एक मुलगा रंजन आणि सून पूजा. रंजन सकाळीच ऑफिसला जातो. त्याला आम्ही कळवलं आहे. पूजा घरीच असेल..."

प्रधानांचा फोन पुन्हा वाजला. यावेळी पलिकडे उमा होती. ती म्हणाली, "सर, ही बेशुद्ध पडलेली मुलगी पूजा आहे. सुहासिनी सबनीसची सून. आम्ही तिला त्यांच्या घरी नेत आहोत..." प्रधानांनी फोन ठेवला आणि बाईकचा आवाज आला. बाईक बाजूला लावत एक माणूस डेड बॉडीकडे धावत आला. "आई..." असं म्हणत तो बॉडीला हात लावणार इतक्यात सचिनने त्याला धरलं. शिर्केंनी त्या माणसाकडे डोळे दाखवत प्रधानांना तो माणूस रंजन असल्याचं सांगितलं. तेवढ्यात सायरन वाजवत अँब्यूलंस आत शिरली. रंजनला सांभाळत प्रधान म्हणाले, "सचिन, तू बॉडी घेऊन डॉककडे जा, आम्ही येतो. मि. रंजन, तुम्हाला अद्याप बॉडीला हात लावता येणार नाही. पोस्ट मॉर्टम झालं की बॉडी तुमच्या ताब्यात देऊ. तुर्तास तुम्ही घरी चला. तुमची पत्नी पूजा बेशुद्ध पडली आहे..."

बॉडी घेऊन सचिन अँब्यूलंसमधून निघून गेला. रंजन कसा-बसा सावरला आणि प्रधानांसोबत चालू लागला. त्यांच्या सोबत मि. शिर्के आणि अजून एक-दोन जण होते. सगळे सातव्या मजल्यावर पोहोचले. एका फ्लॅटचा दरवाजा उघडा होता. समोरच सोफ्यावर एक मुलगी झोपली होती. तिला पाहून, "पूजा... अगं काय झालं तुला..." असं म्हणत रंजन तिच्याजवळ जाऊ लागला. आनंदने त्याला अडवून थोडं शांत केलं. उमाच्या हातून पाण्याचा ग्लास घेऊन रंजन पूजाच्या चेहेऱ्यावर पाणी मारू लागला आणि तिला थोडं हलवून, "पूजा, ऊठ... शुद्धीवर ये... पूजा..." असं ओरडू लागला. प्रधानांनी आनंद व उमाला बाजूला घेत गच्चीचा रिपोर्ट विचारला. आनंद म्हणाला, "सर, मी गच्चीत गेलो तेव्हा भिंतीजवळ... सर तुम्ही गच्चीत चला. तिथेच मी तुम्हाला सांगतो..."

प्रधान आणि आनंद दोघं गच्चीत आले. मि. शिर्केही त्यांच्यासोबत होते. आत आल्यावर आनंदने खिशातून एक पिशवी बाहेर काढली. त्यात एक इनहेलर होतं. दाराजवळच एका ठिकाणी बोट दाखवत आनंद म्हणाला, "सर, हे इनहेलर इथे पडलं होतं. आता हे गच्चीचे कठडे बघा. ते इतके लहान नाहीत की एखादी व्यक्ती तोल जाऊन आपोआप पडेल. या कठड्यांकडे पाहून, खाली पडण्याचे दोनच मार्ग दिसतात. एकतर सुहासिनी मॅडमने स्वत: उडी मारली असावी किंवा कोणीतरी... शिवाय, दारासमोरच ही शिडी आहे जी पाण्याच्या टाकीकडे जाते. पूजा सबनीस पण इथेच या टाकीवर बेशुद्धावस्थेत सापडल्या. मी वर जाऊन पाहिलं. तिथे मला ही चप्पल सापडली..." आनंदने दुसरी पिशवी दाखवली ज्यात चप्पल होती. आनंद पुढे म्हणाला, "याचीच दुसरी चप्पल आपल्याला खाली सुहासिनी मॅडमच्या मृतदेहाजवळ सापडली. त्या टाकीवरून म्हणाल तर तोल जाऊ शकतो... सर इथे नक्कीच पाणी मुरतंय..." कठडे आणि टाकीकडून इनहेलरकडे वळत प्रधानांनी शिर्केंना विचारलं, "या इनहेलरबाबत तुम्ही काही सांगू शकाल का...??"

इनहेलरकडे पाहत मि. शिर्के म्हणाले, "मी सुहासिनी वहिनींकडे एक इनहेलर पाहिला होता. पण हा त्यांचाच आहे का, ते नाही सांगता येत..." मि. शिर्के बोलतच होते, की प्रधानांचं लक्ष भिंतीकडे गेलं. तिथे दोन कॅमेरे बसवलेले दिसले. एकाचं तोंड गच्चीकडे होतं तर दुसऱ्याची दिशा टाकीकडे होती. कॅमेऱ्यांकडे बोट दाखवत प्रधानांनी मि. शिर्केंना विचारलं, "यांचा कंट्रोल कुठे आहे..." मि. शिर्केंनी ग्राऊंड फ्लोअरला ऑफिसमध्ये कंट्रोल असल्याचं सांगितलं. आनंदकडे वळत प्रधान म्हणाले, "आनंद, तू मि. शिर्केंबरोबर कंट्रोल रूममध्ये जाऊन या दोन्ही कॅमेऱ्यांचं गेल्या तासाभराचं फुटेज घेऊन ये. मी सबनीसांच्या घरी पूजा शुद्धीवर आली का ते बघतो..." तिघंही लिफ्टमध्ये शिरले. प्रधान सातव्या मजल्यावर उतरले आणि आनंद व मि. शिर्केंना घेऊन लिफ्ट खाली गेली. प्रधानांनी घरात प्रवेश केला तेव्हा पूजा सोफ्यावर बसली होती व अचके देत पाणी पीत होती. रंजन तिच्या बाजूला बसला होता तर उमा सोफ्याशेजारी उभी होती...

प्रधानांना पाहून पूजाने पाण्याचा ग्लास टेबलवर ठेवला. पूजाच्या समोरच्या खुर्चीत बसत प्रधान म्हणाले, "मॅडम, मी सीनियर इंस्पेक्टर प्रधान. तुम्हाला आता बरं वाटत असेल तर काही प्रश्न विचारायचे आहेत..." पूजाने मानेनेच होकार दिल्यावर प्रधान म्हणाले, "मॅडम, तुम्ही आमच्या ऑफिसर्सना बेशुद्धावस्थेत गच्चीच्या टाकीवर सापडलात. तिथेच जिथून पडून सुहासिनी सबनीस... आता मला सांगा, तुम्ही तेव्हा गच्चीवर काय करत होता... आणि काय पाहिलंत तुम्ही..." पूजाने रंजनकडे पाहिलं आणि बोलायला सुरुवात केली, "रंजन रोज सकाळी सातला घर सोडतो. आजही तसाच निघणार होता. मी त्याच्या चहा-नाश्त्याची तयारी करत होते. आई तेव्हा वॉशरूममध्ये होत्या. रंजन निघाल्यावर मी आमच्या नाश्त्याच्या तयारीत गुंतले. काही वेळाने मला दार उघड-बंद केल्याचा आवाज आला. मी की-होलमधून पाहिलं तर आई जिना चढत होत्या...

त्या रोज सकाळी गच्चीत जातात. तशा आजही गेल्या होत्या. मी पुन्हा किचनकडे वळले. त्याचवेळी रंजनचा फोन आला. त्याची एक फाईल कपाटात राहिली होती. ती घेण्यासाठी तो परत येणार होता. तोवर फाईल काढून टेबलवर ठेवायला त्याने सांगितलं. मी कपाट उघडलं. फाईल रॅकवर ठेवली होती. ती मी उचलली, पण त्याच वेळी तिथे आईंचा इनहेलर दिसला. आईंना दम्याचा त्रास आहे. हा इनहेलर नेहमी त्यांच्याजवळ असतो. इनहेलर घेऊन मी लगेच गच्चीकडे धाव घेतली. दार उघडं होतं. मी आत शिरले. समोर पाण्याची टाकी होती. टाकीला लागलेल्या लोखंडी शिडीवर आई चढत होत्या. मी त्यांना थांबवायला हात केला आणि काही बोलणार इतक्यात... पुढचं मला काहीच आठवत..."

"आठवत नाही... म्हणजे..." उमाने केलेल्या या प्रश्नावर उमाकडे पाहत पूजा म्हणाली, "मला शेवटचं इतकंच आठवतंय, की मी टाकीवर होते. खाली पाहून मला चक्कर आली आणि... मला जाग आली तेव्हा मी इथे होते आणि रंजन माझ्या शेजारी होता..." हे ऐकून थोड्या चिडलेल्या स्वरात उमा म्हणाली, "थोडंसं व्हेग बोलताय पूजा मॅडम तुम्ही. असं अधून मधून तुम्हाला आठवतंय आणि बाकी तुमच्या लक्षात नाही हे कसं काय...!!!" उमाकडे पाहत रंजन तिला म्हणाला, "मी सांगतो ऑफिसर. पूजाला ऍक्रोफोबिया आहे. ऊंचावर जायची तिला भिती वाटते, तिला चक्कर येते..." रंजनला मध्येच थांबवत प्रधानांनी विचारलं, "मि. रंजन, सुहासिनी मॅडमना जर दमा आहे, तर तो पम्प त्यांच्याजवळ असायला हवा होता. तो तुमच्या कपाटात का होता...!!!" रंजन काही बोलणार इतक्यात आनंद आणि मि. शिर्के दारात आले. प्रधानांच्या हातात टॅब देत आनंद म्हणाला, "सर, सी.सी.टि.व्ही. फुटेज मिळालं. आणि खूनीसुद्धा..."

प्रधानांच्या चेहेऱ्यावर आश्चर्याचे भाव उमटले. त्यांनी टॅब सर्वांना दिसेल असा ठेवत चालू केला. एका फाईलवर कॅमेरा १ असं लिहिलं होतं तर दुसरीवर कॅमेरा २ हे नाव लिहिलं होतं. प्रधानांनी पहिली फाईल सुरू केली. गच्चीचं फुटेज होतं. दार उघडं होतं. सुहासिनी सबनीस दारातून आत येत डावीकडे वळल्या. मग उजवीकडे वळत टाकीकडे पाहू लागल्या. काही क्षण तसंच पाहत त्या टाकीकडे जाऊ लागल्या. टाकीला लागलेली शिडी त्या चढत असतानाच गच्चीच्या दारात पूजा सबनीस आली. तिने टाकीकडे पाहिलं आणि हात पुढे केला. दुसऱ्याच क्षणी तिच्या हातून काहीतरी खाली पडलं आणि पूजा टाकीच्या दिशेने जाऊ लागली. एव्हाना सुहासिनी सबनीस शिडी चढून टाकीवर पोहोचल्या होत्या. पूजा हळूहळू शिडी चढून वर गेली. बाकी काहीच दिसलं नाही. कोणीतरी टाकीवर आणि कोणीतरी बिल्डिंगबाहेर पडलेलं दिसत होतं. त्याशिवाय त्या व्हिडियोत दुसरं काहीच नव्हतं...

व्हिडियो बंद झाला. प्रधानांनी कॅमेरा २ लिहिलेली फाईल सुरू केली. हा कॅमेरा टाकीवर आणि बिल्डिंगबाहेर असा फोकस असलेला होता. त्यातही तेच दृष्य होतं. सुहासिनी सबनीस शिडी चढून वर येतात आणि मागून पूजा येते. टाकीवर फोकस असल्याने तिथे काय घडलं ते समजत होतं. सुहासिनी सबनीस शिडी चढून वर आल्या आणि टाकीच्या एकदम टोकाला उभ्या राहिल्या. तेवढ्यात पूजा वर आली आणि ती तिथे उभ्या असलेल्या सुहासिनी सबनीसला धक्का देणार इतक्यात सुहासिनी सबनीस वळल्या. तेवढ्यात पूजाने त्यांना धक्का दिला आणि सुहासिनी सबनीस टाकीवरून खाली पडल्या. त्याचवेळी पूजा सबनीससुद्धा टाकीवरच कोसळली. व्हिडियो बंद झाला. काही क्षण शांतता राहिली. तोंडावर हात ठेवत मोठे डोळे करून स्क्रीनकडे पाहणाऱ्या पूजाकडे बघत रंजन म्हणाला, "पूजा... तू केलंस हे... तुमच्यातल्या वादांचा शेवट तू असा केलास... अगं भांडणं कोणाकडे होत नाहीत... म्हणून खून करायचा... मला लाज वाटते की आजवर मी तुझ्यावर प्रेम केलं..."

स्क्रीनकडे पाहतच पूजा म्हणाली, "हे.... मी... रंजन अरे हे मी नाही केलं... मला काहीच माहित नाही यातलं. तुझी शप्पथ..." हे म्हणताना पूजाने रंजनच्या हातावर हात ठेवला जो रंजनने झिडकारला आणि सोफ्यावरून उठत खिडकीकडे गेला. पूजा रंजनकडे हात करू लागली पण रंजन तिच्याकडे पाहतच नव्हता. काही क्षणात प्रधान म्हणाले, "पूजा, तुमचं हे कृत्य कॅमेऱ्यात रेकॉर्ड झालं आहे. हा तुमच्या विरुद्धचा सबळ पुरावा आहे. मिसेस पूजा सबनीस, मिळालेल्या पुराव्याच्या आधारे मी तुमच्यावर सुहासिनी सबनीसच्या खुनाचा आरोप ठेवत आहे. सब इंस्पेक्टर उमा, अरेस्ट हर एँड कम्प्लीट द प्रोसिझर. मि. रंजन, तुम्हालाही आमच्यासोबत चौकीवर यावं लागेल. आनंद, संपूर्ण घराची झडती घे. खास करून पूजा व सुहासिनी सबनीसच्या सामानाची आणि या केसशी संबंधीत काही मिळालं तर मला कळव. ही लेडी कॉन्स्टेबल आणि हे दोन हवालदार तुझी मदत करतील. मि. शिर्के, झडती होईपर्यंत तुम्ही प्लीज व्हिटनेस म्हणून इथे थांबा... लेट्स गो..."

थोड्याच वेळात सर्वजण चौकीवर पोहोचले. उमाने पूजाला एका सेलमध्ये बंद केलं. सगळे सोपस्कार झाल्यावर रंजनने जड आवाजात विचारलं, "सर, आईची बॉडी..." रंजनच्या खांद्यावर हात ठेवत प्रधान म्हणाले, "मला तुमच्या भावना समजतात मि. रंजन, पण सुहासिनी सबनीसचा मृत्यू अनैसर्गिक आहे. त्यामुळे पोस्ट मॉर्टेम झाल्याशिवाय बॉडी तुम्हाला मिळू शकणार नाही. संध्याकाळपर्यंत रिपोर्ट येईल. त्यानंतरच बॉडी तुम्हाला मिळेल. राहिला प्रश्न पूजाचा. तर..." प्रधानांना मध्येच तोडत रंजन म्हणाला, "तिच्याबद्दल मला काहीच बोलायचं किंवा ऐकायचं नाही. ती आणि तिचं नशीब. तुम्ही फक्त माझी आई मला मिळवून द्या..." हे ऐकून प्रधानांनी उमाकडे पाहिलं. मग रंजनचा खांदा थोपटत प्रधानांनी त्याला रवाना केलं. रंजन बाहेर पडला आणि प्रधानांना आनंदचा फोन आला, "बोल आनंद... ओके. तू ते सगळं घेऊन लॅबवर ये. आम्ही तिथेच जात आहोत..." फोन बंद झाल्यावर उमा व प्रधान डॉ. गोखलेंच्या लॅबकडे निघाले...

जाताना प्रधान गप्प गप्प होते. उमाने त्यांना कारण विचारलं तर ते म्हणाले, "या केसने मला विचारात पाडलं आहे..." प्रधानांच्या वाक्याचा अर्थ लावण्याचा प्रयत्न करत असलेल्या उमाकडे पाहत प्रधान म्हणाले, "दिसायला तर ही ओपन एँड शट केस दिसते, पण काही प्रश्नांनी मला भंडावून सोडलं आहे. पहिलं म्हणजे सबनीस कुटुंब तिथे बऱ्याच काळापासून राहत आहे. जागोजागी कॅमेरे लावले आहेत हेही त्यांना माहित आहे. असं असताना खून करायचा झाल्यास पूजा असा उघड उघड खून का करेल... दुसरी गोष्ट म्हणजे, चल मानलं की पूजा इनहेलर द्यायला गच्चीत गेली. पण दाराजवळच तो इनहेलर तिच्या हातून पडला तरी पूजाने तो उचलला नाही. ती तशीच सुहासिनी सबनीसच्या दिशेने गेली. असं का... तिसरा प्रश्न म्हणजे पूजाला ऍक्रोफोबिया आहे. इट इज फियर ऑफ हाईट. अशी व्यक्ती ऊंचावर गेली तर घाबरते. एकदम पॅनिक होते. असं असताना पूजाने खुनासाठी ऊंचावरची गच्चीच का निवडली. ती तिथे स्वत: पॅनिक कशी नाही झाली..."

प्रधानांच्या बोलण्याने उमासुद्धा विचारात पडली. तिलाही काय बोलावं ते सुचत नव्हतं. गाडी थोड्याच वेळात लॅबच्या इमारतीच्या आवारात शिरली. उमा आणि प्रधान लिफ्टने वर जाऊ लागले. उमा म्हणाली, "सर, तुम्ही जे बोलताय, ती विचार करण्यासारखी गोष्ट आहे... कुठेतरी पाणी मुरतंय सर..." स्मित करत प्रधान म्हणाले, "एनीवेज, आनंदने मि. शिर्के आणि तिथल्या इतर राहिवाशांची चौकशी केली आहे. शिवाय त्याला सबनीसांच्या घरी काही कागदपत्र मिळाली आहेत. ती घेऊन तो इथेच येत आहे. तोवर डॉक काय म्हणतात ते पाहू..." बोलता बोलता लिफ्ट थांबली आणि लॅबचं दार ढकलून दोघं आत शिरली. सचिन एका बाजूला उभा होता आणि डॉ. गोखले बॉडीच्या जवळ उभे राहून फाईल वाचत होते. प्रधानांना आणि उमाला पाहून फाईल बाजूला ठेवत ते म्हणाले, "या प्रधानसाहेब. बॉडी पूर्ण चेक केली मी. शरीरावर कुठेही जखमांच्या किंवा इतर कसल्याही खुणा नाहीत. घोट्याजवळ खर्चटल्यासारखं दिसतंय. ते बहुतेक पडण्याआधी घोटा घासला गेला असावा...

कपड्यांवर सुहासिनी सबनीसच्या बोटांशिवाय अजून काही ठिकाणी वेगळे ठसे सापडले आहेत. तुम्ही स्पॉटवर काही फिंगर प्रिंट्स घेतले असतील तर द्या. मी ते पण मॅच करतो. उमाने डॉ. गोखलेंना पेन ड्राईव्ह दिला. पेन ड्राईव्ह घेऊन त्यांच्या कॉम्प्यूटरजवळ गेले आणि प्रधान उमा व सचिनकडे वळत म्हणाले, "मला वाटतं आपण काहीतरी मिस करतोय. उमा, तो टॅब प्रोजेक्टरला कनेक्ट कर. लेट्स वॉच द क्लिप्स अगेन..." प्रोजेक्टर सुरू झाला. पुन्हा तोच व्हिडियो दिसू लागला. काही क्षणातच प्रधान म्हणाले, "स्टॉप. थोडं रिवाइंड करून स्लो मोशनमध्ये सुरू कर..." एका फ्रेमवर प्रधानांनी व्हिडियो थांबवला आणि विचारलं, "डिड यू सी दॅट..."

स्क्रीनकडे पाहत सचिन म्हणाला, "सर, सुहासिनी सबनीस दारातून आत आल्या तेव्हा नॉर्मल पाहत होत्या, पण एका पॉईंटनंतर त्या एकाच दिशेला टक लावून पाहू लागल्या..." प्रधानांनी स्मित केलं आणि म्हणाले, "अजून काही दिसलं व्हिडियोत..." त्यावर उमा लगेच म्हणाली, "सर तो लाल क्रॉस... समोरच्या बिल्डिंगवर असलेला तो लाल क्रॉस... सुहासिनी सबनीस दारात आल्या तेव्हा क्रॉसमधला दिवा बंद होता. पण लगेच तो लागला आणि सुहासिनी सबनीस त्याच दिव्याकडे टक लावून पाहत होत्या..." उमाचं म्हणणं ऐकून प्रधान म्हणाले, "Absolutely spot on... सचिन आणि उमा, तुम्हा दोघांचं बरोबर आहे. आता व्हिडियो पुढे चालवू..." व्हिडियो पुन्हा सुरू झाला. एका फ्रेमवर आल्यावर प्रधानांनी स्क्रीनकडे बोट दाखवत दोघांनाही काय दिसलं असं विचारलं. उमा म्हणाली, "इनहेलर पूजाच्या हातून पडला, पण तो न उचलताच ती शिडीकडे चालत गेली. गच्चीत जाण्याचा तिचा हेतूच सफल होती नाही..." सचिन लगेच म्हणाला, "आणि सर, पूजासुद्धा त्याच लाल क्रॉसकडे पाहत होती..."

स्क्रीनच्या दिशेने टिचकी वाजवत प्रधान म्हणाले, "देयर यू आर... गच्चीच्या दारात आल्या तेव्हा दोघीही नॉर्मल होत्या. हा लाल क्रॉस पाहिला आणि दोघीही भारावल्यासारख्या वागू लागल्या. Its definitely hypnotism. या दोघींना हिप्नोटाईझ करून त्यांच्याकडून ही कृत्य करवून घेतली गेली आहेत. हा नक्कीच खून आहे, पण साधा-सरळ नाही. या खुनाचा मोटिव्ह लक्षात यायला हवा. काय असू शकेल खुनाचं कारण..." "सर खुनाचं कारण प्रॉपर्टी असू शकेल..." प्रधान बोलतच होते, की आनंदच्या आवाजाने सर्वांचं लक्ष वेधलं गेलं. हातात डायरी आणि दोन फाइली घेऊन आनंद दारात उभा होता. आत येत तो बोलता झाला, "सर, सबनीसांच्या घरात मला ही डायरी आणि या दोन फाईल्स सापडल्या. ही पूजाची पर्सनल डायरी आहे. या फाईलमध्ये सबनीस कुटुंबियाने बँकेत ठेवलेल्या डिपॉझिट्स, शेयर्स आणि म्यूचूअल फंड्स यांची कागदपत्र आहेत आणि या फाईलमध्ये प्रॉपर्टीसंदर्भातले पेपर्स आहेत...

विनायक सबनीस म्हणजे सुहासिनी सबनीस यांचे मिस्टर व रंजनचे वडील. त्यांच्या नावे दोन फ्लॅट होते. नासिकमधला फ्लॅट त्यांच्या आणि रंजनच्या नावे होता तर मुंबईतला मधुबन सोसायटीमधला फ्लॅट त्यांच्या आणि सुहासिनी सबनीस या नावाने होता. चार वर्षांपूर्वी विनायक सबनीस गेले आणि दोन्ही फ्लॅट राहिलेल्या व्यक्तींच्या नावे झाले. रंजनने नासिकमधला फ्लॅट भाड्यावर चढवला आणि सुहासिनी मॅडमसोबत मुंबईत राहू लागला. अडीच वर्षांपूर्वी मधुबन सोसायटीची रीडेव्हलपमेंट सुरू झाली तेव्हा सुहासिनी सबनीस तेवढा काळ नासिकमध्ये राहत होत्या आणि नोकरीसाठी म्हणून रंजन मुंबईतच भाड्याने राहू लागला. नवीन बिल्डिंगमध्ये मोठा फ्लॅट घेण्यासाठी रंजनने नासिकमधली जागा विकली. या संदर्भातले सगळे पेपर्स या फाईलमध्ये आहेत. गेल्या वर्षीपर्यंत सर्व ठिक होतं. मला वाटतं सबनीसांच्या घरात प्रॉब्लेम आले ते गेल्या वर्षी..." सचिनने लगेच विचारलंच, "मागच्या वर्षी... काय झालं होतं तेव्हा..." सचिनकडे पाहत आनंद म्हणाला, "मागच्या वर्षी रंजन आणि पूजाचं लग्न झालं...

लग्नाचे पहिले दोन-तीन महिने सर्व ठिक होतं. पण नंतर पूजा आणि सुहासिनी मॅडम यांच्यात वाद सुरू झाले. सोसायटीतल्या बऱ्याच लोकांनी सांगितलं की मोठ-मोठ्याने भांडणं आणि आदळ-आपटीचे आवाज यायचे. आणि हे रोजचंच झालं होतं. शेवटी रंजन आणि पूजा भाड्याचं घर घेऊन वेगळे राहू लागले. या गोष्टीला सहा महिनेही झाले नसतील, की दोघं पुन्हा मधुबन सोसायटीत परतले. भर गेटवर दोघांनी सुहासिनी मॅडमची माफी मागितली. तिथे बरीच माणसं होती. सोसायटीतल्या रहिवाशांच्या जबानी दर्म्यान त्यांनी सांगितलं..." "पण जर भांडणांना कंटाळून रंजन वेगळा राहत होता तर तो परत का आला...!!!" आनंदच्या बोलण्यावरून सचिनने त्याची शंका विचारून घेतली. त्याला उत्तर देत आनंद पुन्हा बोलू लागला, "या प्रश्नाचं उत्तरही कदाचित या दुसऱ्या फाईलमध्ये आहे सचिन. सर, मधुबन सोसायटी रीडेव्हलपमेंटला गेली तेव्हा रंजनने नासिकमधला त्याचा फ्लॅट विकून ते पैसे इथे गुंतवले आणि मोठा फ्लॅट घेतला. रजिस्ट्रेशनच्या वेळी ऑफिसच्या वतीने रंजन जर्मनीत असल्याने जुन्या फ्लॅटप्रमाणे हा नवा फ्लॅट, सुहासिनी मॅडम यांच्या नावाने रजिस्टर झाला आणि रंजनला नॉमिनी केलं गेलं...

रंजन वेगळा रहायला गेल्याच्या एक-दोन महिन्यातच सुहासिनी मॅडमने नॉमिनेशन बदललं. यावेळी नॉमिनी होता सुहासिनी मॅडमचा भाऊ सुधाकर देसाई. सुधाकर देसाई मुंबईतच राहतात. कदाचित याचा राग मनात धरून पूजाने हे कृत्य केलं असावं..." आनंदचं बोलणं संपलं आणि प्रधान बोलते झाले, "या खुनाला एक नाही तर चार बाजू आहेत. पहिल्या आहेत सुहासिनी मॅडम, ज्यांचा मृत्यू झाला. दुसरी पूजा, जी सध्या कोठडीत आहे. आनंदच्या म्हणण्याप्रमाणे नॉमिनेशन बदलल्याचा राग तिच्या मनात असू शकतो. तिसरा कोन म्हणजे रंजन. त्याच्या मनातसुद्धा नॉमिनेशनबद्दलचा राग असू शकतो. आणि चौथा कोन आहे सुधाकर देसाई, ज्यांच्या नावाने नॉमिनेशन बदलण्यात आलं. उद्या सुधाकर देसाई आणि रंजन सबनीसला चौकीवर बोलवून घ्या. या तिघांचीही कसून चौकशी करू... सचिन, जरा तो व्हिडियो परत चालू कर आणि लाल क्रॉस आला की फ्रीज कर..." सचिनने तसं केलं...

क्रॉसकडे बोट दाखवत प्रधान म्हणाले, "ज्या बिल्डिंगवर हा क्रॉस आहे, ती कमीत कमी १०० ते १५० फूट लांब वाटते..." प्रधानांचं बोलणं पुढे नेत उमा म्हणाली, "सर, ही तर अंडर कंस्ट्रक्शन बिल्डिंग दिसते. क्रॉसच्या आजू-बाजूला सळ्या बाहेर असलेले कॉलम्स आहेत..." प्रधानांनी सचिनला क्रॉसवर झूम करून व्हिडियो पुन्हा सुरू करायला सांगितलं. व्हिडियोच्या एका फ्रेमवर सचिनने फ्रीज केलं आणि म्हणाला, "सर, इथे क्रॉसमधला दिवा बंद झाला पण क्रॉसच्या खालच्या बाजूला काहीतरी हालचाल जाणवली. आपण परत पाहू तेवढा भाग..." सचिनने थोडं रिवाईंड केलं आणि व्हिडियो स्लो मोशनमध्ये सुरू केला. क्रॉसमधला लाल दिवा बंद झाला तेव्हा त्याच्या खालून कोणीतरी गेल्यासारखं वाटलं. प्रधानांनी दिवा बंद होण्याच्या आधी आणि दिवा बंद झाल्यावर, अशा दोन फ्रेम झूम करून त्यांचे फोटो काढायला सांगितलं. दोन्हीही फोटो दुसऱ्या स्क्रीनवर दिसू लागले. प्रधान म्हणाले, "माणसाचा चेहेरा धुसर दिसतोय, पण त्याने घातलेल्या कपड्यावर 'A.S.' अशी अक्षरं दिसत आहेत. सचिन, आनंद लगेच तिथे जा आणि बघा या माणसाबद्दल अजून काही सापडतंय का... कदाचित या माणसाचा वापर सुहासिनी मॅडमला मारायला केला गेला असावा..."

सचिन आणि आनंदने क्रॉस लावलेल्या बिल्डिंगचा फोटो काढून घेतला आणि तडक निघाले. डॉ. गोखले पुढे येत म्हणाले, "प्रधान साहेब, या इनहेलरवरचे ठसे मी बाकी ठशांशी जोडून पाहिले. स्वत: सुहासिनी सबनीस, पूजा सबनीस आणि रंजन सबनीसच्या ठशांशी ते जुळतात. बाकी त्यावर कोणतेच ठसे सापडले नाहीत. या पम्पमध्येही औषधच आहे, कोणतंही घातक केमिकल नाही..." डॉ. गोखले बोलतच होते की त्यांची नजर फाईलकडे गेली. फाईलच्या एका बाजूला सुहासिनी सबनीसचा फोटो आणि नाव होतं तर दुसऱ्या बाजूला पूजा सबनीसचं नाव आणि तिचा फोटो होता. त्या फोटोकडे बोट दाखवत डॉ. गोखले म्हणाले, "अरे, पूजा मुजुमदार..." या शब्दांवर प्रधान आणि उमाने भुवया उंचावल्या तेव्हा डॉ. गोखले पुढे बोलते झाले, "दोन वर्षांपूर्वी मी पुण्यात होतो. तेव्हाची ही केस आहे. पूजा मुजूमदार नावाच्या एका मुलीवर एकाने तिच्याच घरात जबरदस्ती करण्याचा प्रयत्न केला. पोलीस वेळेवर पोहोचले आणि त्या माणसाला पकडलं. पूजा मुजूमदारने तिचं नाव गुप्त ठेवावं अशी विनंती केल्यावर केस पेपर्समध्ये तिचं नाव बदललं गेलं. मी तेव्हा तिथेच फॉरेंसिक डॉक्टर म्हणून कार्यरत असल्याने मला खरं नाव समजलं. बाकी डीटेल्स केस नं. १३२ मधून समजतील..."

दुसरा व शेवटचा भाग: २५.०३.२०२२