कस्टमर गोगो...

 

"क्राईम मास्टर गोगो... आया हूँ... कुछ तो लूटकर जाऊंगा..." "अंदाज अपना अपना" या चित्रपटातला हा संवाद जेव्हाही माझ्या कानावर पडतो, तेव्हा मला एकाच व्यक्तीची आठवण होते. ती व्यक्ती म्हणजे, कोणे एके काळी मी काम केलेल्या एका ब्रांचमधले कस्टमर, मि. सरदेशमुख (नाव बदललं आहे)...

"मी नुसता देशमुख नाय हां... सरदेशमुख हाय..." हे त्यांचं ठरलेलं ब्रीदवाक्य. ब्रांचमध्ये पाऊल ठेवताच सर्वात आधी त्यांचं हे पेटंट वाक्य ऐकू यायचं. हे वाक्य ऐकू आलं रे आलं, की आम्ही सर्वजण आपापलं टेबल साफ करायचो. याला कारणही तसंच होतं. हा माणूस ब्रांचमध्ये शिरला, की पार अगदी कॅशियर केबिनपासून मॅनेजरच्या केबिनपर्यंत प्रत्येक काऊंटर न्याहाळत मॅनेजरच्या केबिनमध्ये शिरायचा. मोदकात सारण भरावं तसा आपला देह खुर्चीत भरल्यावर त्यांचं पाहिलं वाक्य म्हणजे, "कॅशियरच्या मागे ती मुलगी बसली आहे ना, तिच्या टेबलवर एक पेन आहे. ते मला हवं आहे..." अशा प्रकारची कसली ना कसलीतरी मागणी...

बरं, नुसतं वाक्य उच्चारणं बरं दिसत नाही म्हणून की काय... तर वाक्यामागे, "प्ली...................ज..." अशी लांबलचक पंधरा डब्यांची गाडीही जोडायची. ही गाडी, प्रत्येक वाक्याच्या शेवटी यायची बरं का... आवाजाचा स्तर, ब्रांचच्या बाहेरच्या रस्त्याच्या पालिकडे उभ्या असलेल्या शेम्बड्या पोराला ऐकू जाईल इतपत सौम्य. शिवाय त्यांचा आवाज, विनोदवीर असरानी यांच्या आवाजाच्या लकबीशी मिळता-जुळता असल्याने, त्यांचं बोलणं थोडं चिवित्र वाटायचं. या महानुभावांचं एकच तत्व होतं. बँकेच्या ब्रांचमध्ये गेल्यावर काहीतरी घेतल्याशिवाय तिथून बूड हलवायचं नाही...

त्या तत्वाला जागत, कॅशसह आणि कधीतरी फिक्स डिपॉझिटच्या रिसिटांसह, पेनं, यू क्लिपा, स्टेप्लर्स, स्टेपल पिना, बँकेच्या नावाच्या पिशव्या, व्हिजिटिंग कार्ड ठेवतात ते प्लास्टिकचे रिकामे डबे, पेन्सिली, खोड रबरं अशा वस्तू ते घेऊन जायचे. बरं या वस्तू मागताना पुन्हा ती तार सप्तकामधली पंधरा डब्यांची गाडी प्रत्येक मागणीची भैरवी करायचीच हे सांगायलाच नको. या मागण्या पूर्ण होत आहेत तोवर त्यांची ठेवणीतली ऑर्डर यायची, "चहा तर मागवा... आणि पूर्ण कप भरून मागवा हां... प्ली...................ज..."

वय सत्तरी ओलांडलेलं. प्रोफेसर धोंड लावतात तसा काळ्या फ्रेमचा जाड-जूड चष्मा. डोस्क्यावर शेव-लाडू. साधारण पावणे-सहा फूट ऊंची, आणि वजन सुमारे ८० किलोच्या पुढे. असा हा देह, त्या ब्रांचच्या ग्राहकांमध्ये एकमेव होता. सर्वात भारी होती, ती त्यांच्या हसण्याची खास पद्धत. डोळे एकदम घट्ट बंद करून, नाकपुड्या फेंदारत, आपला जबडा पूर्ण उघडून, तीन-तीनच्या पुंजक्यांमध्ये ते हसायचे. "हा...हा...हा......हा...हा...हा..." हे त्यांचं विचित्र हसणं ऐकण्यासाठी आम्ही त्यांना मुद्दाम हसवायचो आणि त्यांच्या हसण्याचा आनंद घ्यायचो...

चला, चहा आला. आवाज करत त्यांनी चहा संपवला. कप खाली ठेवल्यावर (नशीब त्या कपाचं, की अजूनपर्यंत कप घेऊन जायची मागणी केली नाही...) आता पाळी आमचं वॉशरूम तपासायची. चहाचा कप खाली ठेवत स्वारी उठायची. वॉशरूमकडे जाताना त्यांचा अविर्भाव असा असायचा जणू ऑस्कर जिंकायलाच चाललेले आहेत. पंधरा-वीस मिनिटं मनसोक्त कार्यक्रम पार पडल्यावर परत येताना साहेब म्हणायचे, "मजा नाय आली हां..." दुसरं पेटंट वाक्य बरं का त्यांचं... नाही म्हणजे लोक त्या ठिकाणी मजेसाठी जातात हे मी प्रथमच ऐकलं, ते या महाशयांच्या मुखातून...

त्यांच्या या मागण्यांचा किंवा त्यांच्या वावराचा आम्हाला कधी राग नाही आला. उलट आठवड्यातून एकदा त्यांच्या येण्याने ब्रँचमधलं वातावरण थोडं बदलायचं. हलकं व्हायचं. आम्ही त्यांना कस्टमर गोगो म्हणायचो. अर्थात, गोगो ही उपाधी मीच दिली होती त्यांना. काळ पुढे सरकला. त्या ब्रांचमधला माझा डाव तात्पुरता संपला. दुसऱ्या ब्रांचमध्ये माझी ट्रान्सफर झाली आणि त्या ग्राहकाशी संपर्क तुटला. आजही "अंदाज अपना अपना" पाहताना तो संवाद आला रे आला, की आठवण होते ती देशमुखांची. सॉरी सॉरी, सरदेशमुखांची. तुम्हीही त्यांना सरदेशमुखच म्हणा हां... प्ली...................ज...

@ अनिकेत परशुराम आपटे.